1 Mei: Samen voor een nieuwe politieke stem van de werkende bevolking!

De SAP wenst iedereen een aangename, zonnige en strijdbare 1 mei. De SAP zal op 1 mei klaar en duidelijk pleiten voor een breuk van de vakbewegingen met de sociaaldemocratie, en voor de opbouw van een politieke beweging vanuit de vakbonden.  

Je kan ons pamflet hier downloaden.

Aangetekend schrijven aan Rudy De Leeuw

Kameraad Rudy, kameraden van het ABVV,

Het valt ons zwaar op onze syndicale magen dat wij tot op heden nog steeds geen antwoord hebben mogen ontvangen, dat er zelfs geen aanzet is gegeven om de verhouding tussen onze organisatie en ons zogezegde politieke relais onder de loep te nemen. Waar is de ideologie van het ABVV naartoe in deze? Is doodzwijgen de nieuwe modetrend geworden?!

Kameraad Rudy, wij staan alle dagen op de vloer, tussen de mensen. Als delegee vertegenwoordigen wij het ABVV, haar visie en ideologie. Ook op momenten dat  het ABVV in al haar woorden en daden onder vuur komt te liggen. Momenten waarop ook wij onder vuur komen te liggen, ook dan verdedigen wij onze visie en ideologie.

Op een moment dat wij op de vloer aanvoelen dat het geloof in de Spa er niet meer is, dat zij niet langer kunnen staan voor ons politiek relais omdat zij er een andere visie en ideologie op nahouden vragen wij hierover discussie en standpunt. Maar het blijft oorverdovend stil.

Waarom krijgen wij vanuit de leiding van het ABVV niet dezelfde steun als diegene die wij dagelijks geven? Waar blijft de open discussie nu, waar blijft een antwoord en de bijhorende stellingname? Is de  visie en ideologie enkel weg gelegd voor de basis en mag de top doen en laten wat ze willen?

Kameraad Rudy, kameraden van het ABVV,

Laat het duidelijk zijn, wij wensen een antwoord op een democratische en ABVV waardige manier, de vraag van meer dan 800 militanten en delegaties. Wij hopen dan ook met dit schrijven antwoord te zullen krijgen.

Strijdbare groeten,

De delegaties

hier :Syndicale Delegaties

Open brief aan ACW-voorzitter Patrick Develtere

Mijnheer de voorzitter, nu de storm even is geluwd, willen we toch nog eens terugkomen op de onverkwikkelijke Arco-affaire. We kunnen er niet onderuit. We zijn zwaar aangepakt. Opmerkelijk was het oordeel van De Tijd (19/11/2011): “Vakbondsbonzen Luc Cortebeeck en Marc Leemans moeten stoppen met het schimpen op de banken die staatssteun hebben gekregen." Een open brief van de Beweging CAB.

"ACW-voorzitter Patrick Develtere mag ophouden met preken tegen bedrijven en particulieren die gebruik maken van achterpoortjes in de fiscale wetgeving”, luidde het oordeel van De Tijd.

De onderliggende boodschap luidt in feite: het ACW houdt er nu best mee op zijn maatschappelijke rol te spelen. We begrijpen inderdaad goed dat vele krachten in de samenleving zich nu vergenoegd in de handen wrijven en eindelijk een stok hebben gevonden om een hond te slaan. Daar moeten we ons met hand en tand tegen verzetten.

De arbeidersbeweging heeft zich van bij het begin altijd verzet tegen de heersende kapitalistische economische aanpak. Telkens heeft ze geprobeerd het terrein van de economie, van de arbeid, van de brede maatschappelijke behoeften niet aan de markt, aan de privébelangen, aan het kapitalisme over te laten.

Het besef was altijd aanwezig dat het belangrijk was greep te krijgen op de economie. Maar de economische macht waarover we vroeger beschikten, zijn we in de loop der jaren kwijtgespeeld. Heel de economische poot van de beweging werd ontbonden.

BAC werd BACOB en ging via Artesia uiteindelijk op in Dexia. Op dat moment werd de arbeiderscoöperatie ten grave gedragen, werd het ACW met handen en voeten gebonden aan het bancaire systeem en werd het een institutionele belegger die zijn eieren in de korf van het risicovol financieel kapitalisme legde.

Grootschaligheid, winstmaximalisatie, efficiëntie, zakelijkheid, rendabiliteit, dat was de 'tijdsgeest’ die ons dwong om in die nieuwe benadering te stappen, heb je ergens laten optekenen. Maar neem ons niet kwalijk als we ons daar van distantiëren.

Tijdsgeest of niet, de arbeidersbeweging is precies ontstaan omdat ze zich tegen de toenmalige tijdsgeest heeft afgezet. Het is dus hoog tijd om het roer om te gooien. Om te beginnen door in eigen huis schoon schip te maken met de zogeheten financiële experts. En verder zouden wij koploper moeten worden in de maatschappelijke en politieke strijd om het kapitalisme te bestrijden en het financieel kapitalisme voorgoed aan de ketting te leggen.

Hoe kunnen we vandaag een economie in dienst van mens en samenleving uitbouwen? Zeker niet door te participeren aan de (losgeslagen) financiële markten. Streng gereguleerde openbare banken die aan een stevige democratische controle worden onderworpen en die alle spitstechnologische trucs moeten afzweren, kunnen een bijdrage leveren.

En wat te denken van een echte coöperatieve bank? Een bank van ons? Waarom niet? Dan beletten we tenminste dat met ons geld het financieel kapitalisme voort de samenleving ontwricht, het milieu kapot maakt en jobs en inkomens vernietigt.

Vandaag lijkt het erop dat de economische activiteit de sociale beweging zwaar beschadigd heeft. Is dat een reden om de coöperatieve uitbouw voor goed af te schrijven? Wij denken van niet. We beseffen dat we u heel wat vragen, maar de beweging is toch iets verschuldigd aan de werknemers en de samenleving.

Daarom nog een laatste oproep. De christelijke arbeidersbeweging is een machtige organisatie die beschikt over vele tienduizenden militanten in alle geledingen van de beweging die tegelijk actief zijn in organisaties rond milieu, sociale problemen, Derde Wereld, enz. Met welk maatschappelijk en politiek project wil de beweging al die mensen blijven mobiliseren?

En eerlijk gezegd, zijn we er niet gerust in. Na de Tweede WereldoorlogI werd ons politiek project toevertrouwd aan ‘de vrienden’ in de huidige CD&V. Maar die partij is in de loop der jaren op sociaaleconomisch vlak steeds meer opgeschoven in de richting van het neoliberalisme. Toch wil het ACW zijn ‘bevoorrechte partner’ nog steeds niet in de steek laten.

Wij vragen u, mijnheer de voorzitter, het geweer van schouder te veranderen. Werk een eigen uitgesproken maatschappelijke keuze uit. Neem dus een initiatief, kom naar buiten met een eigen uitgewerkt plan, bediscussieerd en gedragen, waarmee de beweging de boer op kan, de confrontatie tegemoet.

Met een 'recht voor de raap’-perspectief dat mensen opnieuw perspectief biedt en uitdagend genoeg is om, samen met alle progressieve krachten van het land, te bewijzen dat een andere wereld mogelijk is.

Omer Mommaerts, Jef Mariën, Anne Dhooghe en Willy Verbeek Voor ‘Beweging’ (een groep kritische en progressieve militanten binnen de christelijke arbeidersbeweging): Omer Mommaerts is oud-vrijgestelde van KWB, Jef Mariën is oud-hoofddélégué voor COC, Anne Dhooghe werkt op de vormingsdienst van LBC-NVK en Willy Verbeek van ACV-Transcom is ook voorzitter van ACW-Herent.

Verder ondertekenden volgende mensen deze open brief: Elke Vandeperre, coördinator vzw Motief; Noël Vanglabeke; Tommy Vandendriessche, vakbondsafgevaardigde COC; Jon Sneyers, militant LBC-NVK Leuven; Raymond Vanderlooy, gepensioneerd vakbondsafgevaardigde LBC-NVK; Kris Van der Parre, militant, bureaulid LBC-NVK; Guido Vereecke, bestuurslid ACW, ACV en CM; Charlie Eylenbosch, KWB St.-Katharina-Lombeek; Marc Van Thielen, vrijgestelde LBC-NVK; Jan Reyskens, ACV-militant; Marc Mombaerts, regiosecretaris ACV; Dominiek De Meester, vrijgestelde ACV; André Leurs, vrijgestelde ACV Bouw-Industrie-Energie; Jos van Dooren, délégué COC; Paula Broeders, bijblijfconsulente ACV; Geva Deraeck, lid ACV; Machteld Venken; Veer Dusauchoit, ACW-Herent; Denis Bouwen, hoofdredacteur 'Ons Recht' LBC-NVK; Annie Kerkhove, secretaris LBC-NVK met brugpensioen; Michael Vandenbrouke, secretaris LBC-NVK; Frieda Geleyns, regiosecretaris ACV; Paul Van Hooren, délégué LBC-NVK met pensioen; Angèle Branckaerts, COC-afgevaardigde met pensioen; Peter Van Hooren, voorzitter regio Antwerpen-Zuid ACV; Eliane De Boeck, ACW-Kontich, educatief medewerkster CM; Dirk Clauwaert, délégué ACV voeding en Diensten; Katrien Verschaeve, afgevaardigde COC; Marc Vandepitte, hoofddélégué COC; Jan Dereymaeker, secretaris LBC-NVK; Paul Buekenhout, secretaris LBC-NVK; Pros Vandebroek, bestuurslid COC; Patrick Franceus, vrijgestelde ACV-BIE; Tina De Greef, LBC-secretaris; Pirre Ackermans; Jean Dreezen; Marc Limpens; Luc Davids, militant LBC-NVK; Gilbert Holtappels; Dominiek Van Dooren, vrijgestelde LBC-NVK; Roger De Becker, oud-vrijgestelde ACW; Aimé Gysemberg, ACV-militant; Jozef Mampuys, militant ACV; Jan Verschaeve; Piet De Bisschop, oud-délégué LBC-NVK; Agnes Vandenbosch, lid ACV; Jef Vermaere, lid CCOD, voormalig LBC-vrijgestelde; Wies De Troch, militant CCOD; Tom Vermeir, LBC-militant non-profit; Koen Ooms, LBC-lid; Kaatje Borms, militant ACV; Jan Soetewey, lid LBC-NVK; Barend Claessens, vrijgestelde ACV-BHV; Bea Vandewalle, LBC-militant non-profit; Antoine Baeyens; Filip Van Grieken, lid Okra; Judith Troubleyn, lid KAV; Annemarie Uyttendaele, CvS; Lieve Debaecke, militant COC; Antoinette Van Mosselvelde; Kathleen Bevernage, oud-militant LBC non-profit; Jozefine De Prins, oud-délégué ACV-CSC; Rik Valcke, COC-afgevaardigde; Paul Pataer, oud-LBC secretaris; Hélène Van Rossem; Toon Danhieux, militant LBC-NVK; Nancy Pauwels, studiedienst LBC-NVK; John De Decker, secretaris LBC-NVK; Luk De Bock, secretaris ACV-Metea; Bogaerts Leo, lid ACV.

gepubliceerd op www.dewereldmorgen.be

Minister schoffeert vakbonden!

Dit bericht heb ik eveneens aan de initiatiefnemers van de oproep aan Rudy De Leeuw gestuurd

Ik ben vakbondsafgevaardigde in een groot ziekenhuis in Mechelen (AZ-St Maarten) en lid van het beroepscomité van BBTK-Setca SocialProfit. Wat we daar donderdag te horen kregen over het 'onderhoud' met Minister van Werk de Coninck was hallucinant. Vooreerst slaagde zij er in om Setca 'Sepca' te noemen, van CNE en ACLVB had ze al helemaal niet gehoord.
De 'discussie' ging over de uitzonderingen voor zware beroepen wat betreft tijdskrediet en brugpensioen. Zij verklaarde doodleuk dat verpleegkundigen GEEN ploegen doen (!) en alsdusdanig niet tot de zware beroepen kunnen gerekend worden. Voor haar zijn ploegen van 6 tot 14, van 14 tot 22 en van 22 tot 6u. De honderden ploegensystemen in onze sector kan haar worst wezen: "geen uitzondering". Het kwam net niet ot een handgemeen met de verbouwereerde vakbondsafvaardiging. 3 uur hebben die getracht haar aan het verstand te brengen dat zowat iedereen in de sector in een ploegensysteem zit. Het was net of zij van een andere planeet kwam.
Als jullie stellen dat jullie het wel gehad hebben met de politieke relais met de sp.a dan is dit een nieuw hoofdstuk waar de komende weken nog menige inkt over zal vloeien. Langs mijn kant zal ik alles in het werk stellen dat zoveel mogelijk delegaties van de Social Profit jullie oproep tekenen en dat er naast de sp.a een levensvatbaar politiek alternatief kan ontstaan.
Met kameraadschappelijke groeten,

Bruno De Wit
Syndikaal afgevaardigde AZ-St.-Maarten mechelen

•  Een reactie van Andre Langenus (ex Federaal Secretaris BBTK) op Facebook:  "Vergeet haar eerdere wapenfeiten niet! Als OCMW voorzitter wou ze eerst de Antwerpse ziekenhuizen aan Japanse investeerders kwijt. Daarna zat ze aan het hoofd van een 'cooperatieve' die de logistiek van diezelfde ziekenhuizen wou overnemen als uitbesteding (aan lagere lonen!). Vakbonden hebben haar toeren een halt toegeroepen. Misschien lust ze daarom vakbonden rauw!"   

Brief van enkele delegaties aan Rudy De Leeuw en de kameraden van het ABVV

Kameraad Rudy, kameraden van het ABVV,

We zullen direct met de deur in huis vallen, wij hebben het gehad met ons zogezegd politieke relais. De Spa voorzitter die zich afkeert van de staking en trots is op het feit dat hij niet gesyndiceerd is. Een minister van werk die vanuit de theorie absurde beslissingen neemt die de praktijk nooit zullen doorstaan. De minister van economie die een aanpassing aan de index wel ziet zitten. Dat is geen politiek relais kameraad Rudy, dat is een politieke weerstand.

Er moet een lijn worden getrokken, gedaan met het status quo. Als ABVV hebben wij voorstellen genoeg voor de werkende mens, voor een socialere maatschappij, voor een andere wereld. Normale voorstellen, waarvan de werkende mensen beter worden, de praktijk wijst dit dagelijks uit! Zo hadden de afgelopen weken, maanden onze voorstellen tienduizenden mensen kunnen helpen. Een klein overzicht:
In 2011 klopten 67.169 Vlamingen aan bij Eandis omdat ze hun elektriciteit- en aardgasfactuur niet konden betalen. Wij hebben in het verleden onze BTW al betaald door de kerncentrales af te betalen en onze prijzen liggen, samen met diezelfde BTW, tig ? keer hoger dan in de buurlanden. Waar is onze consumentenpositie om eens een ander woord te gebruiken dan concurrentiepositie?!

· Het BTW tarief verlagen van 21% naar 6%!
· Maximumprijzen op energie!

Fortis behaalde in 2011 6 miljard euro NETTO winst, liet het personeel DRIE procent inleveren, geeft 10.000 wagens weg die de bevolking zal betalen en keert daar bovenop nog eens dividend uit van 1,2 euro per aandeel. Dat is de schaamte ver voorbij!

· Eerst ons geld terug geven alvorens dividend uit te keren!
· Er moet een openbare bank komen waar spaargeld, spaargeld is!
· De staat kan enkel garant staan voor spaargeld, niet voor speculaties.
· Regulering van de financiële sector!
· Speculeren kan en mag, maar als zij zich verbranden willen wij niet langer de blaren!

Nokia, Bekaert, Crown Cork,. Duizenden mensen zonder werk! Bedrijven die winst maken maar toch mensen afdanken, hoe normaal kan je dat vinden? Het zijn geen uitzonderlijke gevallen, miljarden aan blanco cheques worden uitgedeeld aan bedrijven zonder dat er ook maar één job tegenover staat. Straffer nog, ze gebruiken ons geld om mensen te ontslaan! Ondernemers richtten meer dan 45.000 valse vennootschappen op om zo geen belastingen te moeten betalen. Boer De Clerck mag 400 miljoen euro frauderen en de staat moet hem daarvoor nog dankbaar zijn ook, wij moeten hem 22.500 euro betalen terwijl hij ons dus 400 miljoen euro verschuldigd is, de wereld op zijn kop! De sociaalprogressieve staatssecretaris van fraudebestrijding blaast fier van zijn Sint-Pieterstoren te Oostende. Zevenhonderd miljoen euro aan fraude, dat gaat hij proberen recupereren. Zevenhonderd miljoen van de berekende 40 miljard aan jaarlijkse fraude. Wat een vette vis zou moeten zijn, dat worden borrelnootjes! Wie zegt dat er geen geld is, die liegt. Aan fraudebestrijding alleen zouden we 40 miljard kunnen verdienen!

· Geen blanco cheques meer aan bedrijven, ons geld investeren in jobs en onderzoek & ontwikkeling!
· Bedrijven die winst maken mogen niet langer ontslaan enkel om de winst te maximaliseren!
· Een serieuze aanpak van sociale en fiscale fraude!

De openbare dienstverlening is geen dienstverlening meer, alles draait immers om geld en winst. Één op zeven treinen komt te laat, dagelijks worden meer dan zestig treinen geschrapt. Als dat het nieuws haalt is het goed nieuws, zes van de zeven treinen rijden dan immers op tijd. De mensen die dagelijks de dupe zijn van de meer dan zestig geschrapte treinen, die worden nooit gefilmd! Er wordt vier miljard bespaard in de sociale zekerheid, men wil geld gaan verdienen op de gezondheid van mensen. Enkel nog een basisgezondheidszorg wil men garanderen, voor de rest moeten we ons maar verzekeren. Die opzet is vandaag nog te lezen in de media! Veel geld staat dan gelijk aan een betere gezondheid. Dat is geen vooruitgang, dat is achteruitgang kameraad! Voor ons is het duidelijk: dienstverlening kan enkel draaien om het verlenen van diensten en daarom moeten die centraal staan, en niet langer de winst. Openbare dienstverlening, en alles wat met sociale zekerheid te maken heeft, moet dus gesocialiseerd worden. Dat er mensen zijn die nooit genoeg zullen hebben, dat beseffen we maar al te goed. Privé mag dus geliberaliseerd blijven, maar wel onderworpen aan een strikte regelgeving. De excessen in bonussen, gouden parachutes en exuberante verloningen moeten gedaan zijn. Zin voor realiteit is niet enkel voor Jan met de pet, dat is voor iedereen!
Het zijn maar enkele voorstellen kameraad Rudy. Voorstellen die geen gehoor vinden bij onze politieke weerstand, die wel gehoor vinden bij vele gewone werkende mensen. Je weet wel kameraad, de citroenen van de neoliberale partijen en het asociale Europa van Merkozy.
Wij zijn er zeker van dat vele werkende mensen zich in deze voorstellen kunnen vinden. Om ze te kunnen realiseren dienen van deze voorstellen strijdpunten gemaakt te worden. Hiervoor hebben wij nood aan een echt politiek relais. Van linkse partijen en drukkingsgroepen als Pvda, Rood!, LSP, SAP en VONK weten we dat zij deze voorstellen genegen zijn en kunnen verdedigen indien ze hun meningsverschillen kunnen overstijgen. Wij zijn er ook van overtuigd dat er mensen binnen Spa en andere partijen voor deze voorstellen te vinden zijn. Net zoals de duizenden militanten die dakloos zijn ter linkerzijde.
Het is aan het ABVV om al deze mensen te verzamelen zodat we terug een echte partij krijgen voor de werkende mens. Tijd dat wij als ABVV de centrumpolitiekers van Spa laten vallen indien zij onze waarden en voorstellen niet willen verdedigen en de hand reiken aan diegene die mee willen stappen in een echt sociaal en links politiek project!

Rudy De Leeuw - Heysel - Dec.2011

Kameraad Rudy, wij bekennen kleur en zullen dat ook doen naar de top van de Spa, naar de linkse partijen alsook naar onze en andere militanten. Deze oproep zullen wij onder hen verspreiden zoals wij hem ook zullen verspreiden onder het ABVV, in de hoop dat vele zich achter deze vraag zullen zetten.

Strijdbare groeten,
Syndicale delegaties:
AC BBTK TOTAL RAFFINADERIJ ANTWERPEN - ABVV SCHEIKUNDE BAYER ANTWERPEN - ARBEIDERS AGFA GEVAERT - AC BBTK BRC ANTWERPEN - ABVV EVONIK ANTWERPEN - DAF ABVV

Afgevaardigden, delegaties of besturen die deze brief willen onderschrijven, kunnen dit door middel van een mail naar delegaties@gmail.com

29/2 - Europese aktiedag

Gent : Flash Vakbond op de Korenmarkt.

foto's : Dirk Cosyns

[Vakbondbashing] Staking met sterke polarisatie.

Vakbondbashing

Staking met sterke polarisatie.

De algemene staking van 30 januari verliep in een sfeer van sterke polarisatie. Op zichzelf moet dat niet verwonderen. Een staking is het moment waarop de aantallen tellen. Stakers of niet-stakers, zwart of wit, geen grijs. Binnen of buiten. De nuances zijn voor vooraf en achteraf.
Relatief nieuw aan deze staking - en de staking van de overheidsvakbonden op 22/12 was al een voorbereiding - was de sterke anti-vakbondshouding van de media. In alle belangrijke media, van krant tot radio en tv, waren uitgesproken tegen de staking. Ook bij de zogenaamde sociale media zoals Twitter en Facebook leken dezelfde gevoelens te spelen. De "oude" media waren blijkbaar goede vertolkers van de man van de straat.
Nadere analyses relativeerden dat sterk. Zo was er de twitter-actie van het ABVV #30j (een twitter-afkorting voor 30 januari en meteen oproep om mee te staken). De krantenredacties en radio en TV waren er als de kippen bij om de actie als mislukt te benoemen en zelfs als een voorbeeld hoe een actie tegen jezelf kan keren. De web-nieuwssite Apache.be kon echter aantonen dat 82,2% van de twitteraars op #30j neutrale berichten stuurden, 11,1% positieve en 6,1% negatieve berichten. Ze gebruikten daarvoor een representatief staal uit meer dan 5000 tweets.
Ook op facebook is niet alles wat het lijkt. Nick Roskams is actief bij het Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV) en schreef een facebookpagina als antwoord op de oproep die Rudy De Leeuw (ABVV) aan de studenten had gericht. Meer dan 12000 facebookers "liketen" het antwoord. Op de betreffende facebookpagina vind je echter heel wat vakbondsgezinde reacties op de brief.
"Vakbonden vertegenwoordigen de oudere generatie" was een ander liedje dat regelmatig werd gespeeld. Enkele Sandaard-redacteurs formuleerden het zo: "En dat buikgevoel zegt ons dat we afstevenen op een nieuw generatieconflict. Niet tussen moeder en zoon of vader en dochter, maar tussen jong en oud. Wij zijn geen jongeren die de solidariteit met de oudere generatie willen opgeven. Maar we kunnen niet anders dan vaststellen dat u met uw houding nu zelf de solidariteit met de toekomstige generaties op het spel zet." Buikgevoel is natuurlijk een eigenaardig analyse-instrument voor journalisten. Peeters en Pichal deden het anders en nodigden jongeren uit om hierover te komen debatteren. Het bleek moeilijker te zijn om jongeren te vinden die tegen de vakbondsactie waren dan die hun pro-argumenten wilden komen brengen. Onderzoekers hebben ondertussen ook aangetoond dat alle leeftijden ongeveer gelijk vertegenwoordigd zijn in het ledenbestand van de vakbonden.

Geen mediasteun
Opvallend maar niet verrassend was de quasi afwezigheid van de inhoudelijke argumenten van de vakbonden in de opbouw naar de staking. In de weken vòòr 30 januari waren het steeds dezelfde argumenten tegen vakbondsacties te horen. De mantra van de voorbije maanden werd in verhoogd tempo herhaald: besparingen zijn nodig en dat zal moeten komen van de werkende bevolking. Dezelfde argumenten die ook de zogenaamde Trojka (Europese Commissie, Europese Bank en Internationaal Monetair Fonds) rondbazuinen: de overheid moet bezuinigen, de concurrentiekracht moet omhoog door de loonkost te beperken, de pensioenleeftijd moet omhoog, de uitkeringen moeten omlaag om meer druk te zetten op de werkbereidheid, …
De vakbonden slaagden er niet in hun betoog te houden in de traditionele media. Enkel in de vakbondspamfletten en DeWereldMorgen.be kwam je te weten waar het om gaat. 

Geen inhoudelijke discussie
Het tekort aan overheidsmiddelen leidt ertoe dat er minder uitkeringen en minder overheidsdiensten dreigen te komen. De oorzaak ervan ligt niet bij de schrikbarende stijging van pensioenen of werkloosheidsuitkeringen. Daar is wel nood aan: armoedecijfers nemen onrustwekkend toe, uitkeringsgerechtigden krijgen het niet meer gerooid, het aantal leefloners stijgt, het aantal gezinnen dat de energiekosten niet meer kan dragen neemt drastisch toe, … Er groeit een gigantisch inkomensprobleem. De oorzaak van de krappe overheidsbudgetten en de onrechtvaardige inkomensspreiding is te wijten aan het feit dat grote groepen weinig of geen belastingen betalen. VBO-voorzitter Rudy Thomas verkondigt in het buitenland aan eenieder die het wil horen dat België voor de bedrijven een belastingparadijs is. Theoretisch bedraagt de vennootschapsbelasting 33,9%. De echte gemiddelde belastingdruk voor vennootschappen is 11%. Grote vermogens ontsnappen aan enige belastingheffing. Als anderen dan gewone mensen òòk belastingen betalen, is er redelijk snel meer dan die tekorten in het overheidsbudget gevonden.
Zowel het ACV als het ABVV brengen op hun websites de analyse van de overheidsingrepen. Het ACV bracht zelfs drie nieuwe websites: www.degevolgen.be met per burgerprofiel (grootbelegger, werkloze, ambtenaar, verbouwer van woning, …) de gevolgen van de overheidsmaatregelen. En ook www.dealternatieven.be met een rits alternatieve maatregelen die de regering zou kunnen nemen om de begroting in evenwicht te houden. Sinds de onderhandelingen over het verzachten van een aantal maatregelen van start ging, is er nu ook www.dereparaties.be .

De rol van de vakbonden
De staking en de reacties in de media leidden ertoe dat er (opnieuw) een discussie ontstond over de rol van de vakbonden in het algemeen.
Zo is er de vraag naar de opportuniteit van de staking in België. Al bij al doen we het in België toch zo slecht niet. En de regeringsmaatregelen zijn toch minnetjes vergeleken met deze van Ierse, Engelse, Spaanse, Italiaanse, Portugese of Griekse regeringen. De kern van de evolutie is echter niet de snelheid, wel de richting. En die gaat volgens Europese richtlijnen naar meer inkomensongelijkheid en meer armoede. De vakbonden reageren hierop terecht. Beter anticiperen dan wachten tot het te laat is. Dankzij de mainstream media weten we ook niet hoe sterk de maatschappelijke en vakbondsreacties zijn in de andere landen. Enig opzoekwerk levert ons volgend lijstje van recente acties: 24/11 algemene staking in Portugal, staking openbaar vervoer in Bulgarije; 26/11 betoging in Ierland tegen het soberheidsbeleid; 30/11 actiedag van de TUC (vakbondscoalitie van 58 vakbonden) voor "pensioenrechtvaardigheid"; 30/11 protestbijeenkomst tegen herziening van arbeidsrechten; 1/12 Algemene staking in Griekenland; 3/12 demonstratie van overheidsvakbonden; 10/12 Actiedag in Letland tegen besparingen; 12/12 Algemene 3-uur staking in Italië tegen besparingen; 13/12 Franse actiedag tegen soberheid; 15/12 3-uur staking in Cyprus; 11/2 Portugal ziet 300.000 vakbondsleden op straat.

Staking tegen regering of tegen werkgevers?
Het is de regering die gekozen heeft voor deze manier om haar begroting in orde te krijgen. Waarom dan een algemene staking die de werkgevers treft?
Deze vraag wordt niet dikwijls in deze termen gesteld, maar leeft wel als ondertoon in vele andere reacties. Zelfs een oppervlakkig waarnemer heeft opgemerkt dat bij de discussies (tijdens de vorming en) in de regering over de te nemen maatregelen, er duidelijk werd geluisterd naar de werkgevers en hun spreekbuizen in de partijen. Op de website van Unizo: "Voor UNIZO gaan de voorgestelde maatregelen daarom nog niet ver genoeg". Bij Voka: "dat betekent de algemene automatische indexering loslaten en vervangen door maatwerk per sector of per onderneming”. VBO: "het moment is gekomen om wat mainstream is in Europa en gedragen wordt door de Belgische publieke opinie, ook in te voeren in België: een grondige herziening van de werkloosheids- en wachtuitkeringen." Het ondernemingsplatform VKW stelt over de nota van de formateur: "En het gemorrel aan de notionele interestaftrek is ook niet bepaald goed voor het investeerdersvertrouwen" en "Positief is alvast dat een aanzet wordt gegeven tot langer werken en dat langdurige werkloosheid financieel wordt ontmoedigd"
Dat belooft voor de index. Unizo: "Volgens Karel Van Eetvelt, topman van Unizo, is het nu het moment om een indexsprong, of toch minstens een indexaanpassing, te ondernemen"En VBO: "zonder een bijsturing van het indexsysteem (zal) de doelstelling van de regeringsonderhandelaars – met name ervoor zorgen dat de prijzen bij ons niet sneller evolueren dan bij onze buurlanden – niet haalbaar zijn.”
Het zegt ook iets over de voorkeuren van de media als een betoging van 80.000 vakbondsmensen op 2 december minder aandacht krijgt dan een "manifestatie" van enkele VOKA-leden aan de vakbondsgebouwen enkele dagen vòòr de algemene staking.

Staking kost geld
Werkgevers zijn dus wel degelijk betrokken partij. De vakbonden zullen hen niet overtuigen met actievormen die hen geen pijn doen. Kerstboomverbrandingen brengen geen aarde aan de dijk. Een algemene staking treft de economie in haar ziel. Het maakt duidelijk dat zonder werknemers er geen winst gemaakt kan worden. In zoverre is het dus vanzelfsprekend dat werkgevers zich roeren als een duivel in een wijwatervat. Volgens De Standaard kostte de staking aan de Belgische economie 200 miljoen Euro. Nog altijd een peulschil tegenover de 17,6 miljard Euro die de Belgische schatkist volgens het Rekenhof moest ophoesten voor de redding van de banken.

Even terzijde. Het blijft wel eigenaardig dat Bruno Tobback, de voorzitter van de SPa, zich laat strikken om de vakbonden de les te lezen. Een aantal voorstellen die de SPa wel genegen is (vermindering notionele intrest, belasten van winst op speculatieve aandelen, vermogensbelasting,…), vielen tijdens de regeringsonderhandelingen wegens te weinig gewicht van SPa en PS. De vakbondsbeweging is eveneens voorstander van deze voorstellen. Tobback had zich dus beter positiever of neutraler opgesteld en laten blijken dat "ieder zijn rol" moet spelen.

Andere actiemiddelen
In de discussies tussen pro en contra, maar ook intern in de vakbonden zelf, komt regelmatig de vraag op of een staking nog wel het juiste actiemiddel is. Daarbij gaat het niet enkel over de economische schade, die gewild is, maar ook over het gebrek aan impact. Er is een verschuiving tussen de verschillende politieke niveau's (lokaal, regionaal, federaal, Europees) en dit ten nadele van het federale niveau. Luc Huyse, Vlaanderens bekendste socioloog, stelt in Humo "De staking als middel om het beleid te beïnvloeden is versleten". De druk van Europa op het federale was tijdens de regeringsonderhandelingen opvallend. Heeft een nationale actie dan nog effect? Het federale blijft wel een belangrijk niveau met genoeg autonomie om belangrijke accenten te leggen. De hierboven geciteerde voorbeelden maken dit duidelijk. En ook het effect op Europa is aanwezig. Als in eenzelfde periode (zie het lijstje van acties in Europa) de arbeidersbeweging massaal op straat komt, dan wordt dat wel gehoord in de Europese beslissingscentra. Voorlopig is het lobbywerk van de duizenden industriële en financiële lobbyisten duidelijk sterker dan de stem van de vakbonden (zie http://www.corporateeurope.org/). 

En het overleg?
Heeft het overleg gefaald, of loopt het overlegmodel op zijn einde?
Vakbonden worden verweten dat ze het overlegmodel op de helling zetten. Dikwijls vertrekt dit verwijt vanuit een zogenaamd consensus model waarbij alles kan opgelost worden door te praten en te luisteren naar mekaar. De relatie werkgever - werknemer is er echter een van tegenstrijdige belangen. Als de werkgever vindt dat zijn bedrijf niet genoeg winst maakt, zal hij niet aan de werknemers komen vragen of hij het bedrijf mag verhuizen naar één van de lageloonlanden. Als de wet geen minimumloon vastlegt, dan worden lagere lonen betaald. In economisch rustige periodes zijn de machtsverhoudingen min of meer stabiel en is het kader voor overleg gekend. Overleg leidt dan dikwijls tot resultaten. Nu leven we in een onstabiel economisch klimaat. De werkgevers, georganiseerd in Voka, VBO, VKW, Unizo e.d. zien hun kans schoon om de machtsverhoudingen in hun voordeel te wijzigen en voelen zich gesteund door Europa om een soberheidsbeleid aan de werkende bevolking op te leggen. Overleg wordt dan gereduceerd tot informatie en in het beste geval wegmasseren van al te scherpe maatregelen. Willen de vakbonden niet gereduceerd worden tot figuranten in het overleg, met als gevolg nog grotere ongelijkheid, dan kunnen ze niet anders dan actie voeren. Econoom en Nobelprijswinnaar Paul Krugman zegt het zo: “Als we een maatschappij willen waar welvaart gedeeld wordt, moeten we de onderhandelingskracht, die de werknemer de laatste dertig jaar verloren heeft, herstellen, zodat gewone werkende mensen opnieuw de macht hebben om voor degelijke lonen op te komen”.

Hoe moet het nu verder?

Toch (ook) andere actiemiddelen.
Een staking is het uiterste actiemiddel van een sociale beweging. Sterkere acties zijn moeilijk denkbaar, alhoewel de Occupy-beweging en de Arabische lente nieuwe actievormen aangebracht hebben. Op 30 januari zijn vakbondsmilitanten ook andere vormen van zichtbaarheid dan de gewone stakingspiketten uitgeprobeerd. Toch is er nog gebrek aan creatieve vormen van protest. Ook zijn niet alle vormen van protest geschikt voor alle doeleinden. Een staking van het openbaar vervoer enkel zinvol als daarmee de werkgevers in andere sectoren geraakt worden. Als actiemiddel voor de werknemers van NMBS en andere openbaar vervoerbedrijven, is het eerder schieten in eigen voeten omdat dan enkel de gebruikers van het openbaar vervoer geraakt worden. En zelfs bij een algemene staking is een initiatief zoals op 30 januari in Gent, waar studenten een overnachting werd aangeboden, stimulerend.
Hoogleraar en psychoanalyticus Paul Verhaeghe koppelt zijn kritiek op ons economisch systeem aan andere actievormen. Volgens hem werkt het neoliberalisme door in alle maatschappelijke dimensies (politiek, religieus, economisch, cultureel) met nefaste gevolgen. Het alternatief moet lijnrecht ingaan tegen de huidige verheerlijking van limietloos consumeren en de verplichting tot groei. Hij vreest dat de (voorbije) algemene staking het huidige systeem alleen maar sterker maakt en pleit voor collectieve burgerlijke ongehoorzaamheid. 

De vakbond en het middenveld
De vakbond kan niet voorbij aan de tijdsgeest. En men is er duidelijk in geslaagd om de vakbond in de media in de hoek te plaatsen waar de klappen vallen. Prof. Jan Blommaert constateert dat de tendens naar individualisering en psychologisering op de arbeidsmarkt de vakbonden parten speelt. De neo-liberale ideologie waarin iedereen teruggeworpen wordt op zijn eigen verantwoordelijkheid en sociale zekerheid in termen van "pamperen" gedefinieerd wordt, leeft sterker dan ooit. Een (algemene) staking vindt dan moeilijk aansluiting bij een belangrijk deel van de publieke opinie.
Het is in die zin waarschijnlijk kenschetsend dat ook een significant deel van het brede middenveld zich afzijdig houdt van het debat. Zelfs binnen het ACW, de koepel van de christelijke arbeidersbeweging, was het zoeken naar steun. KAJ, KAV, Christelijke Mutualiteit, Pasar, Familiehulp en Okra lieten het afweten. Enkel ACV en KWB steunden de vakbondsacties. 11.11.11 legde de link met de moeilijke omstandigheden waarin vakbonden moeten werken in de Derde Wereld. Kifkif gaf Blommaert ruimte om de vakbonden te steunen.
Nochtans zouden de middenveldorganisaties moeten beseffen dat niet enkel de legitimiteit van vakbondsacties in het geding is. Jan Blommaert waarschuwt terecht voor een ontmanteling van de democratie als het middenveld niet langer het echte democratische theater kan zijn waar de vrijheid van elke burger gestalte krijgt. Daarenboven moet het duidelijk zijn dat geen verandering kan verwacht worden zonder de inzet van de vakbonden. Zij organiseren in België miljoenen werknemers en betekenen een belangrijke tegenmacht. Hun verzet tegen asociale maatregelen verdienen meer steun door alle middenveldorganisaties.
Dat is niet enkel de verantwoordelijkheid van deze organisaties. Ook de vakbonden zelf moeten actief werk maken van coalities. Des te meer het verzet duidelijk een volksverzet is, kan het effect hebben.
De tijd dat de media het middenveld vertegenwoordigde is voorbij. Samen met het door iedereen gewenst verval van de levensbeschouwelijke zuilen in onze samenleving, was er ook een heroriëntering van de media. Zij kwamen in commerciële handen en spelen nu megafoon van andere belangen. Gelukkig is er nog DeWereldMorgen die aandacht heeft voor de argumenten van het brede middenveld. Het is voor hen van levensbelang dat dit medium de nodige financiële steun krijgt om aan zichtbaarheid te winnen.

De vakbonden en Europa
Het sociaal-economisch beleid verschuift nog meer van de nationale regeringen naar Europa. De tegenbeweging moet dan ook meer op dit niveau actief zijn. De Belgische vakbonden zijn zich hiervan al langer bewust. Ze zijn de trekkers op Europees niveau voor een meer gecoördineerd Europees verzet. Deze synchronisatie van Europese acties mag niet blijven steken in verdediging van opgebouwde rechten. Meer dan ooit is nood aan gemeenschappelijke, herkenbare nieuwe uitdagingen. Een eerste lijstje bestaat uit bekende elementen: Europees minimumloon, index-systeem voor alle werknemers, sancties tegen armoede, tax op financiële transacties, hoger btw op echte luxegoederen, groene stimuli.

Een dergelijk nieuwe agenda kan best in samenspraak gebeuren met zoveel mogelijk medespelers uit het middenveld. De sociaal-economische analyses die de laatste jaren in datzelfde middenveld de ronde doen, moeten eindelijk resulteren in concrete coalities. Vakbonden blijven ondertussen onvervangbaar om deze analyses door hun vakbondsmilitanten te laten uitdragen. Het neo-liberale beleid is een garantie voor nog vele momenten van (groeiend) verzet. 

Ludo Segers