Vooruit met de relance… van de sociale en ecologische afbraak!

Door Daniel Tanuro

De groei komt weer op de proppen in het politieke discours. Het Europees Vakverbond (EVV) heeft er het al een paar jaar over. François Hollande heeft er een belangrijk thema van van gemaakt in zijn verkiezingscampagne. De sociaaldemokraten vragen het in alle landen, meer bepaald in Duitsland. Rechts schaart zich er ook achter, meer bepaald bij monde van Mario Draghi- de voorzitter van de Europese Centrale Bank- en van Herman Van Rompuy- voorzitter van de Raad. Zelfs Angela Merkel bewijst er lippendienst aan door te stellen dat besparingen alleen niet volstaan, en dat de groei moet geherlanceerd worden.

“In een context van hervormingen”

Het EVV doet er verkeerd aan zich te verblijden met deze ontwikkelingen (1) : het is een relance in het kader van neoliberale besparingen waarover het gaat. Beperkt door de omvang van de tekorten en onderworpen aan de wet van de winst, zal deze zeer hypothetische relance de massale werkloosheid niet doen verdwijnen. Ze zal als voorwendsel dienen voor nieuwe antisociale en antidemocratische aanvallen, en zal de ecologische crisis nog doen verergeren.

In plaats van zich illusies te maken in de aangekondigde effecten van deze (miniscule) verandering in de continuiteit, moet men er eerder een aanmoediging in zien om de strijd te verhevigen en krachtsverhoudingen op te bouwen met het oog op een alternatief die naam waardig: een ander sociaal en ecologisch ontwikkelingsmodel dat niet gebaseerd is op de groei maar op de verdeling van de arbeid en de rijkdom, met respect voor de limieten van het milieu.

 “Er bestaat vandaag meer en meer een duidelijke concensus over het feit dat men meer moet doen om groei te creëren en jobs bij te creëren, in de context van budgettaire en structurele hervormingen die men in Europa aanhangt”. Deze verklaring van President Obama op de recente top van de G8 toont duidelijk de beperkingen aan van het schimmenspel rond de relance. De kern van het probleem is eigenlijk de diepe impasse waarin het kapitalistische wereldsysteem voortploetert. Deze impasse kan schematisch voorgesteld worden door een eenvoudige formule: enerzijds is het onmogelijk om terug te keren naar het keynesiaanse model van de Dertig Gouden jaren (gezien de massale schulden zou dit een radikale verdeling van de rijkdommen noodzakelijk maken); anderzijds kan ook het neoliberale model, dat zijn kans schoon zag de winsten spectaculair te herstellen en in 2008 ontspoorde, niet terug op het spoor gezet worden (omdat de hoogte van de schuldengraad niet langer toestaat om op  kunstmatige markten aan kapitaal te geraken).

Er moet dus een derde model zijn, maar er is er geen, omdat het kapitalisme enkel maar kan bestaan onder deze twee varianten: ofwel de regulering, ofwel wat Michel Husson zeer treffend het “pure kapitalisme” heeft genoemd.(2).

Daarom hebben de heersende klassen, en zeker de Europese, geen enkel andere oplossing dan de neoliberale vlucht vooruit: de onverbiddelijke afbraak van wat er rest van de “verzorgingsstaat”, wat op zijn beurt, gezien het sociale verzet, op zijn beurt een snelle verglijding noodzakelijk maakt naar een semi-despotisch politiek regime.

Het is enkel in de mate dat dit omvangrijk offensief van sociale en democratische achteruitgang de gehoopte resultaten oplevert dat er budgettaire ruimte beschikbaar zal komen voor de zogenaamde “groeipolitiek”.

Het is dat wat Obama wil zeggen als hij benadrukt dat deze politiek gevoerd moet worden “in een context van budgettaire en structurele hervormingen”. De uitspraken van Mario Draghi maken duidelijker waarom het gaat : hervorming van de arbeidsmarkt, vermindering van de “loonkost”, toenemende flexibiliteit en onzekerheid, verlenging van de beroepscarrière...

Marges? Welke marges?

Het zou misdadig zijn zich hierin te vergissen: het is een oorlog die verder wordt gezet. Een meedogenloze klassenoorlog, zoals de Amerikaanse miljardair Warren Buffet hem omschreef. En hij is nog niet gedaan. Gezien de enorme privéschulden die omgezet werden in openbare schulden, gezien hetgeweld waarmee de wereld van de arbeid in het nauw wordt gedreven en gezien de diepe crises van het politiek regime die in het ene land na het andere verschijnen, kunnen de beschikbare budgettaire marges voor de relance enkel maar zeer beperkt zijn. In de veronderstelling dat Duitsland akkoord zou gaan (wat zeer verbazend zou zijn) om de schulden onderling te spreiden door het mechanisme van euro-obligaties, zouden deze euro-obligaties nog niet veel manoeuvreerruimte met zich meebrengen. Zij zouden immers de financieringskosten van de “gezonde” landen van Noord-Europa de hoogte in  jagen terwijl zij die van de “zieke” landen in het zuiden van het continent zouden verlichten. Nog een poging? De tekorten uit de pan laten swingen? De inflatie laten oplopen? De “markten” verzetten zich hiertegen, en ze hebben de middelen om hun wil op te dringen.               

En het “obligatieproject” waarmee de Europese Commissie transeuropese projecten wil financieren in transport, energie en innovatie? Het bedrag zal maar 230 miljard euro's bedragen. De herkapitalisering van de Europese Investeringsbank (EIB)? Dat zal niet meer dan 10 miljard € bedragen...

Bedragen van die orde volstaan totaal niet om een uitgebreid openbaar  investeringsplan te financieren dat eraan zou kunnen bijdragen de massale structurele werkloosheid ten gronde aan te pakken.

Vergeet die andere crisis niet!

In deze context heeft links de neiging de ecologische crisis een beetje te vergeten. Gezien de sociale noodwendigheid is dit wel te verstaan, maar toch is het een ernstige vergissing. Het gaat er eigenlijk om om de ecologische dwang niet uit het oog te verliezen die een belangrijke en radikaal nieuwe factor in de sociale situatie schept.                                            

Een factor waar we niet omheen kunnen: een sociale en economische strategie die ter zelfdertijd geen uitweg biedt voor de milieuvernietiging zal de uitgebuitenen zonder meer met bijkomende problemen en lijden confronteren.

Waar gaat het over? In de eerste plaats de zeer nauwe band tussen klimaat en energie. We herhalen hier kort de gegevens uit de rapporten van de Intergouvernementele Expertengroep over de Evolutie van het Klimaat (IPCC).

Om 50% kans te hebben om niet te ver boven 2°C temperatuursverhoging van de aarde te komen, komt het er op neer om gelijktijdig aan de volgende voorwaarden te voldoen:

• De uitstoot van broeikasgassen tegen 2050  met 50 tot 85% verminderen;
• Deze vermindering ten laatste tegen 2015 aanvatten;
• In vergelijking met 1990 de absolute uitstoot van broeikasgassen van de ontwikkelde landen met 80 tot 95% verminderen, met een tussenstap van 25 tot 40% tegen 2020;
• De relatieve uitstoot van de ontwikkelingslanden met 15 tot 30% verminderen (in vergelijking met “business as usual” projecties).

Om de kijken wat dit betekent moeten drie elementen in rekening gebracht worden: 1) koolzuurgas (CO2) is het belangrijkste broeikasgas; 2) dit CO2 is het onvermijdelijke product van het verbranden van koolstofbrandstoffen, meer bepaald fossiele brandstoffen; 3) deze koolstofbrandstoffen dekken 80% van de energiebehoeften van de mensheid.

Daarom, als we een onomkeerbare klimaatsverandering willen vermijden, kan dit enkel door een versnelde “phasing out” van steenkool, aardgas en petroleum.                                                  

Dit vereist niet enkel een formidabele omschakeling op wereldvlak in de richting van hernieuwbare energie, maar ook de omschakeling van de petrochemische industrie, want die is gebaseerd op petroleum als basisgrondstof. Het technisch potentieel van hernieuwbare energie is ruim voldoende om deze energetische omslag te lukken, maar hun economisch potentieel (hun competitiviteit in vergelijking met fossiele energiebronnen) is en blijft blijkbaar onvoldoende gedurende twee tot drie decennia. Komt daar nog bij dat deze overgang gigantische investeringen vereist in een nieuw gedecentraliseerd energiesysteem, deze investeringen ook energie vereisen, en deze energie, in het begin van de overschakelinghoofdzakelijk uit fossiele energie bestaat , dus een bron van bijkomende uitstoot van broeikasgassen...

Relance...van de ecologische afbraak

Conclusie: het groene kapitalisme is even illusoir als het sociale kapitalisme, en de combinatie van de twee is gewoonweg wishful thinking. Gezien het gebod van de competitiviteit, in een context van concurrentie, houdt de relance van de groei niet alleen een drastische klemtoon in op het neoliberaal besparingsoffensief en een hiermee samengaande achteruitgang van de democratische rechten, maar ook een heuse ecologische en sociale catastrofe van zulk een omvang dat het moeilijk is er de contouren ervan te schetsen.

Het komt er hier niet op aan om de dag des oordeels aan te kondigen, maar om de impact van de projecties, opgesteld op basis van klimatologische modellen, ernstig te nemen. Er moet benadrukt worden dat ze niet steeds met de realiteit van de waargenomen fenomenen overeenkomen. De realiteit blijkt dikwijls nog erger.

Op basis van de actuele verbintenissen door de regeringen (maar zijn die nageleefd?), kan men een temperatuursverhoging met 3,5 tot 4°C vooropstellen in de twintig jaren die voor ons liggen, en dit in vergelijking met het pre-industriële tijdperk. Dat doet vrezen voor een stijging van het niveau van de oceanen met een meter of meer zal stijgen op het einde van de eeuw, voor een drastische achteruitgang van de toegang tot zoet water komt(wat nu al ongeveer één miljard mensen treft), voor meer extreme weerfenomenen, een groot verlies aan landbouwproductie op wereldschaal en een stijgende afname aan biodiversiteit.                           

Meer dan een miljard mensen zullen geconfronteerd worden met een verharding van hun levensomstandigheden, vele miljoenen worden bedreigd in hun bestaan zelf. De overgrote meerderheid van deze slachtoffers zullen -en zijn reeds- armen in arme landen...die geen of weinig verantwoordelijkheid dragen voor de klimaatsverandering.

Een ander ontwikkelingsmodel

De idee dat zelfs een gedeeltelijke oplossing van de sociale en ecologische problemen zou resulteren in een heropleving van de groei moet dus opgegeven worden.

Het tegenovergestelde is waar. Meer bepaald, de plaag van de permanente massawerkloosheid -24 miljoen zonder werk in de EU! -is op geen enkel vlak het resultaat van een gebrek aan economische groei: zij is het resultaat van de neoliberale politiek die wil dat de opbrengsten van de productiviteit worden gebruikt om de winst van de aandeelhouders aan te dikken , en niet om de arbeidsduur te verkorten.

Wat de energetische omschakeling betreft, zal deze niet voortvloeien uit de groene kapitalistische mythe - noodzakelijkerwijs neoliberaal - maar enkel door een voluntaristisch openbaar investeringsplan in energie-efficiëntie en in hernieuwbare bronnen.                                     

Maar, in de door het IPCC voorgeschreven tijdslimieten, is zulk plan niet op een serieuze manier voor te stellen zonder een opheffing van de onrechtmatige schuld en het in openbare handen brengen van de financiële sector en de energiesector, door nationalisaties zonder schadeloosstelling van de grote aandeelhouders.

We moeten dus breken met het neoliberalisme... het enige werkelijk bestaande kapitalisme vandaag. Wat vandaag op de dagorde staat, en  een perspectief kan bieden aan de strijd, is de uitwerking van een totaal verschillend ontwikkelingsmodel op Europese schaal. Een ecosocialistisch model. Dat houdt in, om het bij  voorbeeld van de strijd tegen de werkloosheid te blijven, dat we als vertrekpunt durven stellen dat het scheppen van werk moet gebeuren via een radikale inkomensherverdeling, en niet door de groei. Dus door een confrontatie met het kapitaal, en niet via haar “relance”.

Op het milieuvlak, zal dit ontwikkelingsmodel moeten bestaan uit de herverdeling van de rijkdom, niet door haar toename, tenminste in de ontwikkelde landen . We moeten zelfs verder gaan en het woord “ontgroeien” in de mond durven nemen. Uiteraard niet op een politiek-filosofische manier,  zoals sommigen doen, maar in de letterlijk zin van het woord. Eigenlijk, met de redenen die hierboven zijn aangehaald, is de “phasing out” van fossiele brandstoffen in twee generaties niet realiseerbaar in onze landen zonder een vermindering van de materiële productie en van het transport. Wat zeker meebrengt dat we politieke keuzes moeten maken zoals de opheffing van de productie van nutteloze en schadelijke producten, een ruime herlocalisatie van de economie, de overgang naar een meer lokale biologische landbouw, enz.

Het is de combinatie van de ecologische en de sociale crisis die aan de crisis van het kapitalisme vandaag een dimensie van een algehele systeem- en beschavingscrisis geeft die historisch totaal zonder weerga is. Links moet , in de uitwerking van alternatieven, aan de kop staan in deze uitdaging.

Noten:
1) In een persbericht van 30 april 2012 schreef het EVV, naar aanleiding van de stellingname van de voorzitter van de Europese Centrale Bank :” Door dit voorstel te doen, staat Mario Draghi achter het uitgangspunt dat sinds lang door het EVV wordt verdedigd: besparing is een straatje zonder einde en de gezondmaking van de openbare financiën kan niet gerealiseerd worden dan door een relance van de economie en door werkgelegenheid.”

2) Michel Husson, Un pur capitalisme, Ed. Page Deux, Lausanne, 2008.
In het hierboven geciteerd communiqué zegt het EVV “ten gronde niet akkoord te gaan met het idee dat door de ECB wordt verdedigd om de groei te baseren op de hervormingen van de arbeidsmarkt: door dalende lonen en evenmin door onzekere arbeid zal de economische relance tot stand komen”. Maar, in plaats van er antikapitalistische conclusies uit te trekken, wil het EVV geloven in de mogelijkheid van een relance “gebaseerd op goede lonen, de sociale dialoog en de bevordering van het Europese sociale model.” Dat is pas illusies koesteren.

Solidaridad - Solidariteit!

Na een mars van 400 km zijn de mijnwerkers uit het Noord-oosten van de Spaanse Staat gisteren in Madrid aangekomen. Ze werden door meer dan 100.000 mensen in stijl onthaald voor een indrukwekkende nachtelijke mars tot op de Puerta del Sol, het symbool van de beweging van de Indignados. Vandaag trokken ze, met de vastberadenheid die hun strijd al weken kenmerkt, naar het Ministerie van Industrie. De politie en de Guardia Civil treden op het moment dat we dit schrijven met harde hand op tegen de betogers...

 De mijnwerkers verdedigen hun tewerkstelling, die wordt opgeofferd op het zelfde moment dat de Spaanse regering, met de hulp van de EU, miljarden  euro's spendeert aan het redden van de banken. Vanuit België wil de SAP, samen met een reeks andere organisaties, haar solidariteit uitspreken. De gezamenlijke solidariteitsboodschap kan je hieronder lezen. De beweging van de mijnwerkers van Asturias is een voorbeeld voor het verzet van de werkende klasse tegen de besparingen in gans Europa. (SAP)

Solidariteit met de mijnwerkers van Asturias en Léon!

Sinds eind mei zijn de mijnwerkers uit Asturias en Léon, in de Spaanse Staat, op het oorlogspad. Ze zijn in actie tegen de maatregelen van de regering Rajoy die de subsidies aan de ontginning van steenkool opheffen. Dat betekent de sluiting van heel wat mijnen, met het onmiddellijk verdwijnen van 10.000 jobs tot gevolg. Dit raakt ongeveer 200.000 personen, en de ganse mijnstreken. Het hakken in de subsidies voor de mijnen, voor een bedrag van 200 miljoen euro, komt op het zelfde moment dat de staat 24 miljard veil heeft om de Spaanse bank Bankia te ondersteunen in het kader van het Europees «reddingsplan».

De mijnwerkers hebben de aanval op hun jobs beantwoordt met een beweging die exemplarisch is in haar strijdbaarheid en zelforganisatie: «staking tot de finish», met bezetting van de mijngangen en blokades van de belangrijke verkeersknooppunten in de streek. Een algemene staking in de sector op 18 juni was met een deelname van 100% een compleet succes. Opmerkelijk: de vrouwen spelen een belangrijke rol in al deze acties.

Het enige antwoord van de regering is een weigering om te onderhandelen en een woeste repressie door de politie en de Guardia Civil. Op 22 juni zijn  meer dan 200 mijnwerkers uit verschillende regio's vertrokken voor een mars op Madrid. De mars wordt overal massaal en warm onthaald door de bevolking.

Sinds lang vult het patronaat van de mijnsector haar zakken dankzij het zweet van de mijnwerkers, en dankzij overheidssteun. Ze doet dit zonder om te kijken naar het milieu of de gezondheid van de bevolking in de mijnregio's. De tewerkstelling in de sector wordt bedreigd door het snoeien in overheidssubsidies, een onderdeel van de besparingen in het kader van het Europees «reddingsplan». Op het zelfde moment maakten de drie grote elektriciteitsbedrijven die de steenkool gebruiken van de 40 mijnen die nog in werking zijn, een nettowinst van 6,34 miljard euro. Opdat een minderheid kan doorgaan met steeds meer winst binnen te rijven, laten regeringen overal in Europa de werkende bevolking opdraaien voor de crisis. Het volgehouden gevecht van de mijnwerkers uit de Spaanse Staat is dan ook meer dan ooit het gevecht van de ganse arbeidersklasse in Europa!

In België organiseerden we op 13 juni samen een solidariteitsbetoging met het Griekse volk, een ander slachtoffer van het brutaal bezuinigingsbeleid.

Vandaag drukken we ook onze volledige solidariteit uit met de harde strijd van de Spaanse mijnwerkers. Wij steunen hun eis een einde te maken aan de repressie en alle actievoerders vrij te laten die tijdens de acties werden gearresteerd. Wij steunen ook hun eis om de mijnbekkens te nationaliseren en zo de werkgelegenheid veilig te stellen.

We klagen ook de rol van de Belgische staat aan, die onder het voorwendsel «Spanje te willen helpen», met haar deelname aan het «reddingsplan» voor de Spaanse banken, de financiers toelaat nog meer makkelijke winsten te maken op de rug van de werkers en de planeet.

Echte hulp zou eruit bestaan de illegitieme schuld te annuleren, de rijkdommen rechtvaardig te herverdelen, en over te gaan naar de instelling van een nieuwe manier van produceren, onder controle van de bevolking, om te voldoen aan de sociale noden en met respect voor de ecologische evenwichten van onze planeet.

De voorbeeldige strijd van de mijnwerkers geeft inspiratie aan de ganse Europese werkende bevolking in haar verzet tegen de besparingsplannen. Een overwinning van de Spaanse mijnwerkers is een overwinning op het Europa van het kapitaal!

Eerste ondertekenaars:

ASBL CEPRé (Centre d'Education Populaire Régional - La Louvière); és Action Europe; Egalité; Socialistische Arbeiderspartij / Ligue Communiste Révolutionnaire (SAP / LCR); Ligue Communiste des Travailleurs (LCT); Parti communiste; della Rifondazione Comunista - Federazione della Sinistra Belgio; Philippe Dubois - secretaris ACOD-Spoor Brussel; Komitee voor de kwijtschelding van de derdewereldschuld (CADTM-KODEWES)

Wil je de oproep ondertekenen? Stuur dan een mail naar anti.austerite@gmail.com

ACOD tegen het “Europa van de achteruitgang”

De Belgische socialistische vakbonden van de openbare diensten, ACOD aan Vlaamse en CGSP aan Franstalige kant, hielden op 14-15 juni hun federaal statutair congres. Daar werd onder andere een motie aangenomen tegen het Europees stabiliteitsmechanisme ESM en het Begrotingspact. ACOD neemt daarmee hetzelfde standpunt in als de Duitse dienstenbond ver.di.

We geven de motie integraal weer, omdat ze ook een goede argumentatie en achtergrondinformatie bevat.

Het ESM is het Europese stabiliteitsmechanisme, goedgekeurd op de Europese Top van 30 januari 2012.

Het VSCB, ook wel “begrotingspact” genoemd, is het Verdrag inzake stabiliteit, coördinatie en bestuur in de economische en monetaire unie”, d.w.z. in de Eurozone. Het principe ervan is neergeschreven tijdens de Europese Top van 9 december 2011 en door de staatshoofden en regeringsleiders getekend op de Europese Raad van 2 maart 2012.

In juli 2012 zou het ESM in werking treden en op 1 januari 2013 het VSCB, op voorwaarde dat 12 lidstaten van de eurozone het tegen dan bekrachtigen. Juridisch gesproken kan het VSCB niet als een Europees verdrag worden beschouwd, aangezien twee staten, het Verenigd Koninkrijk en de Tsjechische Republiek; het niet zullen tekenen. Toch zal het VSCB in zijn toepassingsmodaliteiten gebruik maken van de door de Europese verdragen in het leven geroepen instellingen (commissie, hof van justitie,…).

In plaats van de staten en de eurozone uit de greep van de financiële markten te houden, zal het ESM deze greep alleen maar versterken. De banken, die aan 1% kunnen lenen van de Europese Centrale bank (ECB), zullen aan het ESM lenen tegen een veel hogere interestvoet. Het ESM zal de staten geld lenen tegen een hogere interestvoet en deze fondsen zullen aangewend worden om de schuldenlast van de banken af te betalen. Dit is de neoliberale versie van solidariteit: banken die solidair zijn met zichzelf.

Dit is niet alles. Deze “hulp” aan de staten wordt verleend onder strikte voorwaarden, opgesteld door de Europese Commissie, de ECB en het IMF. En het is deze trojka die de Grieken op de knieën aan het dwingen is door aanhoudend de lonen te verlagen, te privatiseren en de rechten van de loontrekkers op de helling te plaatsen. Overigens wordt overal in Europa in meer of mindere mate hetzelfde recept toegepast. Om toegang te krijgen tot het ESM moeten staten het drastische bezuinigingsbeleid lijdzaam ondergaan. Om deze procedure juridisch afdwingbaar te maken, wordt financiële hulpverlening vanaf 1 maart 2013 afhankelijk gemaakt van de bekrachtiging van het VSCB.

Het VSCB is Maastricht in het kwadraat.
Bovenop beperking van zowel de overheidsschuld (60% van het BBP) als het begrotingstekort (3% van het BBP) komt een nieuwe regel, de befaamde “gouden regel”, die bepaalt dat “ de totale begroting in evenwicht moet zijn of een overschot moet vertonen”. Deze regel moet worden opgenomen door middel van bindende en permanente bepalingen, bij voorkeur op grondwettelijk niveau, zodat de naleving ervan kan worden gewaarborgd in het nationale begrotingsproces”. Een lidstaat voldoet aan de regel indien het structurele tekort 0,5% van het BBP bereikt.
Het stabiliteitspact beperkte het begrotingstekort tot 0,3%, ongeacht de economische situatie. Overigens werd dit pact niet nageleefd – zelfs niet voor de crisis – door Frankrijk en Duitsland. Toen de financiële crisis uitbarstte, is het tekort van alle landen – zelfs van Ierland of Spanje, die een begrotingsoverschot hadden – groter geworden als gevolg van de recessie, waardoor de financiële inkomsten sterk zijn afgenomen en de herstelplannen en de financiële steun aan de banken sterk zijn teruggeschroefd. De norm van 3% bleek onhoudbaar en is gelukkig uiteengespat. Door nu een nog strengere norm te willen invoeren, trekken de regeringen vrijwillig een keurslijf aan. Na elke beweegruimte op monetair vlak verloren te hebben, wordt nu mogelijkheid om via het begrotingsbeleid bij te sturen opgegeven.

Economisch gesproken absurd, democratisch en sociaal bekeken onaanvaardbaar. Naast deze juridische bepalingen moet ook de logica zelf van dit verdrag worden onderzocht. Zichzelf een nagenoeg sluitende begroting opleggen betekent dat de langetermijninvesteringen worden gefinancierd door de huidige inkomsten. Welnu, deze investeringen zullen decennia lang door meerdere generaties worden aangewend. Het is dan ook volkomen absurd dat ze worden gefinancierd door de actuele ontvangsten. Als deze regel moet worden gerespecteerd, wordt het in feite onmogelijk om nog te investeren in de toekomst, terwijl de noodzakelijke bijsturingen op ecologisch vlak alleen al massale investeringen vergen.

Het naleven van deze regels veronderstelt een permanente massale saneringskuur. Niet alleen zullen de sociale gevolgen hiervan dramatisch zijn, de regels zijn bovendien, economisch gesproken, dom, omdat ze de globale vraag verminderen. Het begrotingswapen niet hanteren terwijl het consumptiegedrag van de gezinnen stagneert of afneemt en de bedrijfsinvesteringen op het laagst zijn, verergert de economische moeilijkheden alleen maar. In een economisch geïntegreerd Europa, waarin de klanten van de ene de leveranciers van de andere zijn, kan een veralgemeend bezuinigingsbeleid alleen maar leiden tot een wijdverbreide recessie, die we nu al zien opkomen. Deze recessie zal dan leiden tot minder belastingsinkomsten, waardoor het moeilijker wordt de tekorten in te perken, wat nu net de bedoeling was van de bezuinigingen. Dit alles rechtvaardigt dan weer een nieuwe bezuinigingsronde, waardoor de situatie weer verslechtert, enz.

Waarom voeren de Europese regeringen dan dergelijk beleid? Ideologische blindheid en domheid vallen niet uit te sluiten, zoals blijkt uit de crisis van de jaren 1930, toen de regeringen keer op keer de slechte beslissingen namen. Er is evenwel een andere, niet tegenstrijdige, hypothese, namelijk die van een meevaller.

In deze veronderstelling wordt de crisis, product van het neoliberalisme, aangewend om het neoliberale model verder uit te werken.

Dergelijke oriëntering heeft slechts kans op slagen door de bevolking buiten de besluitvorming te houden en de democratische procedures systematisch met de voeten te treden: volkomen ondoorgrondelijke teksten, overhaast gestemd zonder het geringste openbare debat in de nationale parlementen, weigering om het volk te raadplegen, bepalingen die de volkssoevereiniteit uithollen in het voordeel van niet verkozen instanties zoals de Commissie of het Hof van Justitie, het buiten spel zetten van het Europese parlement, de enige democratisch verkozen instantie… De lijst van tekortkomingen van wat een democratisch minimum zou moeten blijken, is lang. Dit bevestigt wat we reeds wisten: neoliberalisme valt niet te rijmen met democratie.

Het EVV en het VSCB
Het Europese Vakverbond (EVV) heeft in een verklaring van zijn directiecomité van 25 januari 2012, duidelijk gemaakt dat het “gekant is tegen dit nieuwe verdrag”. Het EVV neemt hiermee een historisch standpunt in, want in het verleden heeft het alle Europese verdragen actief gesteund. Volgens het EVV doet het nieuwe verdrag niet meer dan hetzelfde toelichten: bezuiniging en begrotingsdiscipline. Het zal de lidstaten verplichten tot een nadelig procyclisch belastingbeleid, dat absolute prioriteit geeft aan strikte economische regels op een moment dat de meeste economieën nog zwak zijn en de werkloosheid onaanvaardbaar hoge toppen scheert. Dit zal leiden tot een neerwaartse druk op de lonen en de arbeidsvoorwaarden en tot controle en sancties .

Omdat de Liberalen en Conservatieven er de voorloper van het bezuinigingsverdrag van hebben gemaakt, kunnen de socialistische verkozenen het niet goedkeuren. Gezien de moeilijke situatie waarin de Griekse bevolking zich bevindt, evenals de Ieren, de Portugezen, de Spanjaarden en de Italianen, mag een streng besparingsbeleid niet een voorwaarde voor solidariteit zijn.
In België wordt een verdrag dat de eerste minister in naam van het land tekent, traditiegetrouw niet besproken alvorens de federale instanties en de deelparlementen het stemmen.
We doen een plechtige oproep om een einde te maken aan deze automatische bekrachtiging door de parlementen. Dat onze verkozenen maar de moed aan de dag leggen om zich af te zetten tegen deze onrechtvaardige en antidemocratische dictaten!

ESM: Europese stabiliteitsmechanisme
VSCB: het begrotingspact, het Verdrag betreffende stabiliteit, coördinatie en bestuur in de economische en monetaire unie
ECB: Europese Centrale bank
IMF: Internationaal Monetair Fonds
Trojka: Europese commissie, IMF, ECB
BBP: Bruto Binnenlands Product
Het verdrag van Maastricht (1992): omvat onder andere de Europese begrotingsdiscipline oftewel de Maastrichtnorm. Deze norm stelt een limiet aan de totale overheidsschuld en het jaarlijks begrotingstekort van een lidstaat, die respectievelijk maar 60% en 3% van het Bruto Binnenlands Product mogen bedragen.!
EVV: Europese Vakverbond

Solidariteitsactie met de werknemers van Crown Cork

Door ABVV en ACV

Na de intentieverklaring van de directie van Crown Verpakkingen te Deurne om het bedrijf volledig te willen sluiten en meer dan 300 werknemers te ontslagen, het eenzijdig afsluiting van de eerste fase van de wet Renault, en het buitensluiten van de werknemers, onderhandelaars en tolken afgelopen woensdag is het moment gekomen voor een solidariteitsactie met de werknemers en vakbonden van Crown Cork. 

Deze actie gaat door op dinsdag 19 juni vanaf 10 uur op de terreinen van Crown zelf, Merksemsesteenweg 148, te 2100 Deurne. 


Op woensdag 20 juni beginnen de gesprekken met het bedrijf, onder leiding van een sociaal bemiddelaar.

• Het pamflet van het gemeenschappelijk vakbondsfront voor deze solidariteitsactie vind je hier: http://www.abvvmetaal.be/images/stories/pdf/solidariteit.pdf

Witte Woede zoekt tweede adem

Witte Woede zoekt tweede adem

Door Bert Inwoud

Nadat de werknemers van de “Witte woede” het vuur aan de lont staken met een betoging in de Wetstraat op donderdag 26 april, kwamen ze nadien nog twee maal manifesteren. Op 24 mei aan het kabinet van Monica De Coninck en op 31 mei aan het kabinet van Laurette Onkelinx. Resultaat: 0 op 3. Is de “Witte Woede” opgebrand? De eisen zijn zeker legitiem, maar zit de klad erin?

Alles gaat over de (non-)onderhandelingen over een meerjarenakkoord 2010-2015 dat nog steeds niet is ondertekend. U leest het goed: al 2 jaar zitten de werknemers uit de federale sectoren van de zorgsectoren (ziekenhuizen, psychiatrie, rusthuizen, thuisverpleging, revalidatie, gezondheidsdiensten,…) te wachten. Voor 2011 had de toenmalige regering in “lopende” zaken nog wat kruimels over voor een zogenaamd “mini-akkoord” als antwoord op de actie die in februari 2010 van start ging. Erger is het gesteld dit jaar, want hiervoor had de regering 0 (nul!) euro voorzien en voor het komende jaar een schamele 40 miljoen. Voor de LBC is het duidelijk dat hiermee zelfs geen halftijdse extra baan zal bij gecreëerd worden in elke instelling. Voor 2014 en 2015 is er wederom geen eurocent voorzien!

Jan-Piet Bauwens, federaal secretaris voor BBTK zegt hierop: “banken redden, dat gaat snel, maar een sector in nood daar wil men geen extra inspanningen voor doen”.

Het overleg met Di Rupo op 26 april in de Wetstraat 16 ging door in aanwezigheid van de minister van Volksgezondheid Onkelinx en minister van Werk Monica De Coninck. Dit leverde alvast niks op. Er werden dan ook twee volgende acties gepland op 24 en 31 mei.

Enkele maanden voordien had De Coninck de bonden nog geschoffeerd door hen tijdens een gesprek belachelijk te maken en zich een hautaine houding aan te meten die je niet voor mogelijk kon houden. Nadien hebben de Franstalige bediendenbonden CNE en SETCA, hier nog actie tegen gevoerd. De Vlaamstalige bonden vonden dit niet direct nodig en spitsten zich toe op de onderhandelingen die nu zouden doorgaan.

Insiders verklaren deze arrogante houding van De Coninck door haar aversie t.o.v. de social profit omdat die een stokje voor haar plannen stak binnen ZNA toen zij nog actief was als voorzitster van het Antwerpse OCMW.

De actie van 24 mei was dan wel luidruchtig, een slag in het water kan je die wel noemen: De Coninck gaf gewoonweg niet thuis! Zij was naar Tunis ondanks dat zij wist dat er een belangrijke manifestatie zat aan te komen. Misschien hadden de manifestanten beter die dag haar kabinet bezet tot zij terug was!

Vervolgens was het de beurt aan Onkelinx de week erna. Haar enig belofte was dat ze een begin wil maken met de onderhandelingen. Fijn, maar dit moet ze eerst nog wel aftoetsen met haar mederegeringsleden. Kortom, weinig op de boterham voor het personeel.

De acties op 24 mei en 31 mei werden door de militanten van LBC en BBTK gevoerd. Dit was echter geen groot succes. Op 24 mei kwamen slechts 650 militanten afgezakt om te dalen op 31 mei tot zo’n 500. Het heeft weinig zin om deze cijfers op te blazen.                                        

Jan Piet Bauwens “ Dit is de zoveelste actie. Onze eisenbundel ligt al meer dan twee jaar op tafel. Dus minister De Coninck weet perfect waarover het gaat…”(De Wereld Morgen.be).

Datzelfde gevoel van gelatenheid treft meer en meer syndikale militanten, om nog maar te zwijgen van de tienduizenden werknemers. En hier zit de “Witte Woede” met een reuzengroot probleem. Als de militanten het beginnen laten afweten, hoe dan nog de collega- werknemers massaal op de been brengen? De grote “optochten” in Brussel zijn dan wel ludiek, vrolijk en kleurrijk (met allerhande gekleurde pruiken), gekoppeld aan een “Sfinks-festivalsfeertje” met frietkoten en al, de regering ligt van onze sector hoegenaamd niet meer wakker.                               

Jef Maes haalde in zijn boek “Uw sociale zekerheid in gevaar” de Witte Woede aan als toonvoorbeeld van een alternatieve syndikale aanpak (massaal, ludiek, band met de bevolking). De behaalde resultaten van de vorige sociale akkoorden waren het resultaat van de slagkracht van deze beweging. De impasse van dit moment tonen haar limieten en de limieten van de stelling van Jef Maes aan.

De acties op het terrein waar de politiek zich afspeelt zijn een positieve stap. De militanten die zich uit de naad werken (vaak met loonverlies!) om deze acties tot een goed einde te brengen verdienen alle steun. De syndicale delegaties op de werkvloer moeten nu in gemeenschappelijk vakbondsfront vergaderingen organiseren om de mensen in de diepte te informeren en te mobiliseren. Enkel de militanten nog laten opdraven, laat zich gevoelen.

Benieuwd wat er nog uit de hoed van de regering zal komen de komende weken. Intussen wachten de werknemers in de sector op de rest van het akkoord 2010-2015.

1 Mei: Samen voor een nieuwe politieke stem van de werkende bevolking!

De SAP wenst iedereen een aangename, zonnige en strijdbare 1 mei. De SAP zal op 1 mei klaar en duidelijk pleiten voor een breuk van de vakbewegingen met de sociaaldemocratie, en voor de opbouw van een politieke beweging vanuit de vakbonden.  

Je kan ons pamflet hier downloaden.

Aangetekend schrijven aan Rudy De Leeuw

Kameraad Rudy, kameraden van het ABVV,

Het valt ons zwaar op onze syndicale magen dat wij tot op heden nog steeds geen antwoord hebben mogen ontvangen, dat er zelfs geen aanzet is gegeven om de verhouding tussen onze organisatie en ons zogezegde politieke relais onder de loep te nemen. Waar is de ideologie van het ABVV naartoe in deze? Is doodzwijgen de nieuwe modetrend geworden?!

Kameraad Rudy, wij staan alle dagen op de vloer, tussen de mensen. Als delegee vertegenwoordigen wij het ABVV, haar visie en ideologie. Ook op momenten dat  het ABVV in al haar woorden en daden onder vuur komt te liggen. Momenten waarop ook wij onder vuur komen te liggen, ook dan verdedigen wij onze visie en ideologie.

Op een moment dat wij op de vloer aanvoelen dat het geloof in de Spa er niet meer is, dat zij niet langer kunnen staan voor ons politiek relais omdat zij er een andere visie en ideologie op nahouden vragen wij hierover discussie en standpunt. Maar het blijft oorverdovend stil.

Waarom krijgen wij vanuit de leiding van het ABVV niet dezelfde steun als diegene die wij dagelijks geven? Waar blijft de open discussie nu, waar blijft een antwoord en de bijhorende stellingname? Is de  visie en ideologie enkel weg gelegd voor de basis en mag de top doen en laten wat ze willen?

Kameraad Rudy, kameraden van het ABVV,

Laat het duidelijk zijn, wij wensen een antwoord op een democratische en ABVV waardige manier, de vraag van meer dan 800 militanten en delegaties. Wij hopen dan ook met dit schrijven antwoord te zullen krijgen.

Strijdbare groeten,

De delegaties

hier :Syndicale Delegaties