Hewlett-Packard gaat 27.000 mensen ontslaan. Lang leve de aandeelhouders!

Geschreven door Bruno De Wit op maandag, 27 augustus 2012

 

Op 23 mei heeft computergroep Hewlett-Packard (HP), aangekondigd dat ze wereldwijd 27.000 jobs wil schrappen. Ook in ons land. Dit tot grote woede van de vakbonden. Het bedrijf en de media doen ons geloven dat het bedrijf geen antwoord kan verzinnen op de populariteit van smartphones en dergelijke van andere bedrijven (1). Dat er meer aan de hand is dan de gevolgen van de Eurocrisis die overslaat naar bedrijven wereldwijd (2) maakt onderstaand interview duidelijk. HP heeft in België twee vestigingen: een in Diegem en een in Mechelen. We spraken met Raoul Flies, BBTK-afgevaardigde en lid van de Europese Ondernemingsraad.

Bruno De Wit: Gebeurt deze herstructurering enkel bij HP of is er een globale herstructurering in de sector bezig? Is dit nog maar het topje van de ijsberg?

Raoul Flies: Dit is niet enkel aan de orde bij HP. We zien dit bijvoorbeeld ook bij IBM dat vandaag met meer virtueel personeel wil werken in zogenaamde “clouds” en gebruik wil maken van freelancers (via internetplatformen zoals TopCoder) van waar ook ter wereld, zonder arbeidscontract. Ontwikkelaars in bv Maleisië, China, enz…waar de lage loonkost primeert gaan nu de concurrentie aan om contracten binnen te rijven. Er is dus een delocalisatie van vele jobs bezig. Dit baart me ontzettend veel zorgen. Wist je dat op internet human resourcekantoren bestaan die deze jobs aanbieden? Der Spiegel noemde dit heel toepasselijk “ Ebay voor werkkrachten”. Het is dus duidelijk dat men wil besparen op de kosten door goedkope diensten aan te bieden en zo winstmarges te verhogen.

We zien ook meer en meer lokale IT-firma’s, soms “louche” firma’s (soms enkel een adres of postbus), die echt wel kapers op de kust zijn. Zo doen HP en de anderen aan wat men onderaanneming noemt, het uitbesteden van een deel van het werk aan lagere kost bedrijven die dan zelf ook nog aan onderaanneming doen. Je begrijpt dat hierop elke vorm van syndikale controle zeer moeilijk is. Er is dus een constante druk op de loon- en arbeidsvoorwaarden.

Dit in schril contrast met wat de HP “Board of Directors” verdient. Zij hebben bij de hoogste lonen in de sector in de VS! De CEO's van HP verdienen ettelijke malen meer dan hun IBM-collega's. HP slaagt er in om meer “vice-presidents“ te hebben dan alle landen ter wereld samen!

In een artikel van Nasdaq (de Amerikaanse beurs) van juli dit jaar wordt zwaar uitgehaald naar de handel en wandel van de CEO’s van HP.

Wat wil je, als de laatste 3 CEO’s van HP de deur zijn uitgegaan met ontslagvergoedingen buiten elke proportie? Dit heeft de firma, inclusief de bonus voor een interim-CEO voor 3 maand, ongeveer 83.3 miljoen $ gekost. De laatste CEO is na 11 maand de deur gewezen en heeft 7.2 miljoen $ cash gekregen en voor 18.2 miljoen $ aandelenopties Je moet dan weten dat wanneer hij zijn contract tekende, hij hiervoor 4 miljoen dollar heeft gekregen en hier bovenop een premie voor verhuis en gederfde inkomsten van nog eens 4.6 miljoen dollar.Wat weinig mensen weten is dat de top van HP in Amerika beschikt over niet minder dan 7 vliegtuigjets. Niet van dat goedkoop spul, maar peperdure toestellen, Gulfstream V’s die tot de duurste ter wereld worden gerekend. Daarnaast beschikken zij nog over 17 piloten die ten allen tijde beschikbaar zijn, plus de technische ondersteuning ervan. Die toestellen gebruiken zij ook voor privégebruik. Zij vliegen in volle luxe en verplichten de “lagere” op de ladder om enkel in “economy” te vliegen.Jaarlijkse kostprijs: 30 miljoen $. De huidige CEO van HP is Meg Whitman, de derde rijkste vrouw van Californië.

Op de website van Reuters is HP, samen met o.a. Yahoo, in de running voor slechts geleide bedrijf. Verbaast dit je?

HP is er sinds 2006 in geslaagd om 11 miljard $ cash geld om te keren in 21 miljard $ schulden. Zo koopt HP jaarlijks voor miljarden dollars eigen aandelen terug op om zo het dividend op te drijven en de aandeelhouders gunstig te stemmen.

Een slechte aanwervingspolitiek op CEO-vlak, onbegrijpelijk en duur betaalde overnames, steeds veranderende strategieën en schandalen, hebben ervoor gezorgd dat Hp op de zogenaamde “Negative Governments list” (lijst van slechtst geleide bedrijven) is komen te staan.

Door de schuld leent men dan geld aan veel hogere intrestvoeten, wat het probleem nog groter maakt. Plaats dit geheel in een periode van verminderde opbrengsten en dan genereer je natuurlijk niet de nodige cash flow .Vandaar dat er 27.000 jobs moeten sneuvelen en kostenbesparingen doorgevoerd worden. Dit zou vanaf 2014 3.5 miljard $ meer winst moeten genereren. Ik vrees dus dat het geld er niet is momenteel om de broodnodige investeringen te doen in onderzoek en ontwikkeling, en dat we nog niet aan het einde van de herstructeringen zijn.

De aankondiging van HP gebeurde einde mei, bijna vlak voor de zomervakantie. Heeft dit gevolgen gehad voor de syndikale reactie?

Via een extra Europese Ondernemingsraad (EOR) op 14 en 15 mei werden we ingelicht over het “Make it better”-plan . Ja, dat heet zo bij HP! Daar werd geen verdere informatie gegeven over de impact van dit plan op het personeel. Enkele dagen erna verschijnen in de pers de eerste signalen dat wereldwijd tussen de 25.000 en 30.000 jobs zullen moeten verdwijnen. Dit heeft echt wel veel kwaad bloed gezet binnen de EOR. Men verplicht ons steeds om de informatie die men geeft binnen de EOR te houden om daarna doodleuk te lekken naar de pers Ofwel was het lokale management hiervan op de hoogte en hebben ze dit mooi verzwegen, ofwel waren ze niet ingelicht, en dan zegt dat wel iets over hun positie als management, ik zie hier geen andere mogelijkheid.

Ook het feit dat men ons de toegang tot eigen economisch en juridische experten ontzegt, heeft ertoe geleid dat we het proces van informatie en consultatie als niet afgesloten beschouwen. Pas op de EOR van juni is ons officieel meegedeeld dat de impact voor EMEA (Europa, Midden-Oosten en Afrika) meer dan 8000 banen zouden, zijn wat meer dan 10 % is van het totaal aantal werknemers in EMEA. De businessrationaliteit, de economische achtergrond, de strategie is nog steeds onduidelijk voor de EOR-leden, en de vraag naar meer informatie hierover blijft. Het zijn steevast landen zoals Italie, Frankrijk, Duitsland, Belgie , Nederland die hier de tol betalen, toevallig wel de landen waar de vakbonden sterker staan.

Daartegenover staat dat in de landen van Centraal- en Oost-Europa;in Bulgarije, Polen, enz. de tewerkstelling fors stijgt, de landen waar de vakbonden heel wat zwakker staan of onbestaande zijn. Uiteindelijk heeft de EOR- afvaardiging met een overweldigende meerderheid beslist om de Europese sociale overeenkomsten op te zeggen.                        

Er wordt een loopje genomen met het informatie- en consultatieproces, wij zien als EOR afgevaardigden geen enkele meerwaarde meer om op een correcte manier de belangen van de werknemers binnen HP te verdedigen. Enkel een nieuwe agreement onder de nieuwe Europese directieve geeft ons beter informatie en consultatie rechten inclusief het recht op experten, traing enz...

In jullie persmededeling spreken jullie over het “spreadsheetmanagement” van HP…

We stellen de laatste jaren vast dat strategische beslissingen meer en meer worden genomen aan de hand van wiskundige formules, door managers die slechts op meetbare gegevens of cijfertjes (de spreadsheet) hun beslissingen sturen. Het impliciete verwijt hierbij is dat er weinig of geen rekening gehouden wordt met minder goed meetbare aspecten, zoals de tevredenheid van klant en werknemer , verhoogde werkdruk, stress en burnout. Er gebeurt dus geen gedegen risico-analyse bij het invoeren van wijzigingen.

In datzelfde persbericht hekelen jullie ook het gebruik van de notionele intrest door HP. Kan je dit wat uitleggen?

Op basis van de boekhoudkundige gegevens voor het fiscaal jaar 2011 heeft HP via de werking van haar coördinatiecentrum zo’n 1,6 miljard $ mogen aftrekken van de belastbare winst. Hierdoor hebben zij in België 600 miljoen$ minder belastingen moeten betalen. Dit is ongeveer drie maal de loonkost van HP België die zij hiermee in eigen zak steken.Ze nestelen zich in het rijtje van bedrijven als Electrabel en betalen slechts 4 % belasting ( je moet weten dat de enig belasting die ze betalen, de verplichte inhouding van de roerende voorheffing is op uitgekeerde dividenden). Dat is wel meer dan toen ze nog het statuut van coördinatiecentrum hadden , toen betaalden ze maar 0,6 à 0,7 %.
Let wel het gaat hier over het HP coördinatiecentrum, wat zowat de interne HP Bank is. En ja, de tewerkstelling daar is wel met 10 % gedaald. Was de notionele intrestaftrek juist niet bedoeld om tewerkstelling aan te moedigen ? De discussie over de hoge loonkst krijgt hier dan wel een heel andere dimensie, denk je niet? Zo heeft HP hier in 2006 ook een louter financieel vennootschap opgericht, HP Nordic genaamd, waar de aandeelhouders HP-holdings zijn uit Zweden, Denemarken, Noorwegen en waar geen enkele tewerkstelling is. Hier passeert men ook via de notionele intrest om de belastingen op de winst te minimaliseren. Ik zou zelf durven stellen “neutraliseren”. Doen ze wettelijk iets verkeerd? Neen. Maar alleszins vind ik dit ethisch toch zeer betwistbaar en is de intentie van de notionele intrestaftrek nooit dit geweest, of vergis ik mij?

In de perstekst van de vakbonden staat dat de maatregelen dienen om de aandeelhouders gunstig te stemmen.

Vorige week heeft CEO Meg Whitman cijfers bekend gemaakt over de boekwaarde van de Dienstenafdeling die in een keer met 8 miljard $ worden afgeschreven . Hieruit blijkt dat in het derde kwartaal HP de grootste verliezen heeft gemaakt in zijn 85-jarige bestaan. Hierdoor is het kwartaal afgesloten met meer dan 8 miljard $ verlies. Tegelijkertijd hebben ze de aandeelhouders tevreden kunnen stellen, omdat het verwachtte dividend dat eerder 92 à 97 dollarcent bedroeg nu ongeveer 1 $ zal zijn. Onmiddellijk hierop is hun beurskoers met 2.5 % gestegen! Dus alle maatregelen die ze treffen moet je vanuit dit oogpunt bekijken.

In de VS hebben ze al sneller dan voorzien afschrijvingskosten inzake deherstructering van ongeveer 1,7 miljard $ moeten boeken, i.p.v. 1 miljard, omdat het vrijwillige vertrek van vele mensen van HP sneller gebeurt dan gepland ( ze hadden er 9000 ingeschat en zullen op 11.500 eindigen ). Blijkbaar tekenen veel meer mensen in op de vervroegde pensioenplannen in de VS dan gedacht. Resultaat: van de ene op de nadere dag zijn teamleden verdwenen, vervanging is niet voorzien en dan moet men snel snel het probleem proberen oplossen. Ik weet niet wat het in België gaat geven want wij hebben nog heel het proces-Renault af te lopen. Tot nu toe kennen we nog geen exacte cijfers, is er nog niets bekend gemaakt en verwachten we dat zelfs niet voor eind augustus, september. Tegen het einde van het fiscaal jaar bij HP, eind oktober 2013, zal 95 % van de herstructurering moeten afgewerkt zijn.

Hoe ziet het syndikaal landschap eruit bij HP?

Ondanks dat wij een eerder kleine fractie zijn als BBTK hebben we toch een zeer actieve syndicale werking en afgevaardigden. Samen met de andere vakbonden wordt er serieus aan de syndicale kar getrokken en is er een hecht vakbondsfront. Via Koen Dries van LBC hebben we onze contacten bij UNI (Europese bediendenbond), hij is daar namelijk coördinator voor de HP EOR. Belangrijk op deze momenten, nu we met een serieuze herstucterering zitten en het conflict hebben met het Emea-management. Zo gaan we met de EOR-afgevaardigden een procedure opstarten bij de Arbeidsrechtbank in België wegens het niet naleven van de informatie- en consultatieprocedure. Binnen de EOR concentreert de syndicale reactie zich op dit moment op België, Nederland, Duitsland en Zweden.

In Frankrijk ligt het enigszins anders, omdat de patroons weten dat de bonden naar de rechtbank zullen stappen. Daar zal de uitspraak van de rechtbank steevast in het voordeel van de vakbonden zijn. Daarom geven de patroons sneller de concrete cijfers en kan er direct gesproken worden over een sociaal plan. Op die wijze worden de bonden daar een beetje afgekocht. Wat werd gepubliceerd door UNI heeft tot onze verbazing veel persaandacht gekregen in België en Duitsland.

In Nederland hebben de ondernemingsraden beslissingrecht, maar daar hoef je geen lid te zijn van een vakbond, sommigen hebben zelfs geen relatie met de vakbond. In het slechtste geval, als de OR weigert in te stappen in de plannen van een directie, kan die naar de rechtbank stappen. In Duitsland en Zweden stappen ze naar de rechtbank als erook maar een aankondiging gebeurd zonder dat het informatie- en consultatieproces door de EOR als afgesloten wordt beschouwd. In Spanje kan HP per kwartaal 240 mensen ontslaan zonder ook maar in overleg moeten te gaan met de vakbonden. Wat ik na al die tijd besef is dat het arbeidsrecht in België een van de zwakste is in Europa! Ik trek daar mijn ogen van open! Wij hebben minimale rechten, die we dan verdomd zelf nog moeten gaan afdwingen in de arbeidsrechtbank. Wij zijn dus zeer zwak beschermd en dan druk ik mij nog voorzichtig uit.

Bedankt voor het interview!

Noten:

1) De Tijd 11 juni 2012

2) De Morgen 27 juli 2012: “Eurocrisis slaat over naar bedrijven wereldwijd”.

Tegen de aanvallen op de index, nood aan een nieuwe koers!

Door Guy Van Sinoy

Sinds de Spaanse voetbalploeg Euro 2012 heeft gewonnen, leeft mijn Spaanse buurman op een wolkje. Niet alleen doet hij zijn rood-gouden sjaal niet meer af, meer nog , hij bekijkt de actualiteit doorheen een Spaanse voetbalploegbril. Deze morgen bladerde hij door zijn krant terwijl hij aan zijn café con leche slurpte op het terras van de bar hier om de hoek, en wierp hij mij toe: “Dus als de vakbonden over de index gaan onderhandelen doen ze er goed aan enkele Iniesta’s en enkele Fabregas in hun ploeg te hebben, zo niet gaan de vakbonden 4 doelpunten incasseren zoals de Italiaanse ploeg!”

 Een defensieve taktiek leidt tot nederlagen

Helemaal gelijk heeft mijn Spaanse buur niet. Want in vakbondsonderhandelingen is het niet van belang vedetten te hebben. Maar hij heeft ook niet helemaal ongelijk. Want zowel in voetbal als in vakbondsonderhandelingen,  moet men een aanvallende taktiek hebbenals men wil winnen. Als je defensief speelt, of het nu in voetbal of in onderhandelingen is, dan stel je je enkel tot doel de schade zoveel mogelijk te beperken. Niet om te winnen. Je gaat dan naar huis, verslagen met een score van 1-0 of 2-0, en zegt “dat je erger hebt vermeden”, m.a.w., je hebt niet met 4-0 of 5-0 verloren.

Dat is wat gebeurde met het laatste interprofessioneel akkoord (IPA) van 2011-2012, waar de patroons naar de onderhandelingen zijn gekomen met hun eigen eisenbundel, en waar de vakbonden verslagen zijn door zich terug te trekken in een poging “de schade te beperken”. Het resultaat: het ontwerpakkoord resulteerde in een loonsverhoging van 0,3% (op 2 jaar!), oftewel: bijna niets. Kortom, het was 4-0. Het ACV heeft getekend (ondanks verzet van de bediendencentrales CNE en LBC) terwijl het ABVV en het ACLVB het IPA verwierpen. Maar ondertussen wordt het akkoord in zijn geheel opgelegd aan de werknemers in de privésector.

De loonnorm: vuil spel!

Laten we van deze kleine herinnering aan het lamentabele IPA 2011-2012 profiteren om een lans te breken tegen deze fameuze loonnorm.

De huidige procedure die moet uitmonden op de vastlegging van de loonnorm voorziet dat de Centrale Raad voor het bedrijfsleven elke twee jaar in de herfst, voor het begin van de onderhandelingen met het oog op een nieuw IPA, een technisch rapport opstelt over de maximale beschikbare marges i.v.m. de evolutie van de loonkost in nominale begrippen, en dit op basis van de verwachte evolutie in de referentiebuurlanden, dus Duitsland, Frankrijk en Nederland. Op basis van dit technisch rapport komen de sociale onderhandelaars een loonnorm overeen, in het kader van het IPA, die de maximale marges vastlegt voor de evolutie van de loonkost.

De marge omvat altijd op zijn minst de index en de baremieke verhogingen. De som van de indexatie, de baremieke verhogingen en de onderhandelde loonsverhogingen op verschillende niveaus, mag de maximale marge voor de “gemiddelde” loonkost niet overschrijden in nominale termen per uitbetaalde werknemer in fulltime equivalent, in overeenstemming met de evolutie van conventionele arbeidsduur. De eerbiediging voor de marge komt op die manier tot stand op basis van een berekening van de loonkost per gepresteerd uur. Wat dus meetelt is het bruto loon.

Maar verdorie: het is enkel het bruto loon dat meetelt voor de loonkost. Daarnaast is er ook de patronale sociale bijdrage! Daarom dat wanneer een werkgever een loontrekkende aanneemt, hij steeds het volgende stelt: « Dat kost me zoveel: bruto loon + sociale lasten ». Maar al jaren stopt de Belgische regering niet met de patronale sociale bijdragen te verlagen (meer dan 10 miljard € per jaar!). Deze patronale bijdrageverminderingen aan de sociale zekerheid (in patronale taal « sociale lasten » genoemd) zijn niet enkel pure diefstal, maar zij tellen ook niet mee in de berekening van de loonnorm en betekenen dus gewoonweg een kunstgreep van deze norm!

Di Rupo wil de syndikale leiding paaien

Op dit moment consulteert Di Rupo de sociale partners om een “relanceplan” voor te bereiden. Hij wil in ruil voor het in de economie pompen van enkele honderden miljoenen euro's het engagement van de syndikale leidingen zich een low profile aan te meten tijdens de onderhandelingen voor een volgend IPA. Onderhandelingen die van start gaan op het einde van de herfst 2012. Voor alle syndicale afgevaardigden en militanten die een beetje nadenken, gaat nu een oranje knipperlicht aan.

Te meer daar de eerste stellingnames van het ABVV en het ACV eerder lauw zijn. Eigenlijk stellen de twee grote vakbonden dat het plan van de regering zich zou moeten baseren op de volgende krachtlijnen: ”versterking van de koopkracht (automatische loonsindexering, welzijnskoppeling van de sociale uitkeringen, een striktere controle van de evolutie van de prijzen);een rechtvaardiger fiscaliteit; een echte werkgelegenheidspolitiek, met kwaliteitsjobs en betere jobkansen, meer bepaald voor oudere werknemers; werkervaringsgarantie en vorming voor niet gekwalificeerde jongeren, met het perspectief op een duurzame job in het vooruitzicht; geen verlenging of flexibilisering van de arbeidstijd; strategische openbare investeringen (hernieuwbare energie, mobiliteit, diensten); beter bestemming van openbare middelen; structurele verbetering van de competitiviteit (innovatie, onderzoek & ontwikkeling, vorming)”.

Dit is een defensieve houding want men stelt zich tevreden met te stellen dat de aanvallen tegen de loontrekkenden niet verder mogen gaan, maar er is niet de minste eis om wat verloren ging, terug te nemen.

De liberale vakbond denkt wat haar betreft, “dat men beter een klimaat van vertrouwen zou scheppen en jobs zou creëren, met een echte sociale visie”. Zij zeggen dit zonder te lachen! Voor het ACLVB zijn de twee prioriteiten:”de binnenlandse vraag stimuleren (behoud van de index, verhoging van het minimumloon, energiebesparing) en het herstel van de competitiviteit van de bedrijven (door vorming en innovatie te stimuleren)”.

Bemerk goed dat geen enkele van de drie vakbonden de verhoging van de lonen eist (wat logisch zou zijn als men de koopkracht wil verhogen). Het ACV en het ABVV beperken zich er toe om een opwaardering van de sociale uitkeringen te vragen (“welzijnskoppeling”). Het ACLVB beperkt zich tot de vraag het minimumloon te verhogen. Terwijl de onderhandelingen nog niet zijn begonnen, hebben de syndikale leidingen al een laag profiel aangenomen. Eerlijk gezegd, als men zich beperkt tot een opwaardering van de sociale uitkeringen en het minimumloon, dan zullen de lage inkomens zeker iets verbeteren: ze zullen van de Lidl naar de Aldi kunnen gaan (of omgekeerd!). Maar dit staat mijlenver af van het ambitieuze project voor “economische relance”.

Een nieuw offensief tegen de index

Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) heeft van zijn kant kleur bekend :“de concurrentiepositie van de ondernemingen versterken (de loonkost en de energiekost beteugelen, modernisering van het recht op arbeid, vermindering van administratieve formaliteiten) en inovatiecapaciteit, competenties en internationaal ondernemerschap verhogen.” Vertaald in gewone mensentaal: de lonen blokkeren, bekomen van nieuwe sociale bijdrageverminderingen, nog meer ontmantelen van de arbeidsreglementering om de flexibiliteit te laten toenemen, nieuwe fiscale geschenken aan de patroons.

En net dit moment kiest Luc Coene, gouverneur van de Nationale Bank (oud-medewerker van het IMF en liberaal ex-senator, en kabinetschef onder Guy Verhofstadt) uit om een nieuwe “studie” te presenteren over een hervorming van de index met meerdere mogelijke scenario's: berekening van de index in centen in plaats va, procenten, afschaffing van de indexering voor de hoogste lonen, een aantal levensnoodzakelijke producten uit de indexkorf lichten (stookolie, gas, electriciteit).

We herinneren er aan dat de huidige index al onderhevig is geweest aan een reeks schandalige prutserijen. In de jaren '80, onder de regering Martens-Gol (CVP-PVV), hebben we twee indexsprongen gehad (die we vandaag nog steeds betalen). In 1994 werd de gezondheidsindex ingevoerd (neutralisering van de prijs van alcohol, tabak, benzine, diesel), alsook de afgevlakte index (het gemiddelde van de gezondheidsindex van de vier afgelopen maanden) om op die manier de aanpassing van de lonen en de uitkeringen aan de levensduurte uit te stellen.

Men moet er rekening mee houden dat in de huidige sociale omstandigheden (een bijna volledige blokkering van de lonen door het laatste IPA, flexibiliteit en groeiende onzekerheid  van de verloningsvoorwaarden, massale werkloosheid, toenemende achteruitgang van de werkloosheidsvergoedingen, te lage wettelijke pensioenen), in het geval van een nieuwe aantasting van de index de meeste zwakke uitkeringen deze keer van de Lidl of de Aldi bijna rechtstreeks naar de voedselbank zullen moeten gaan!

In de schoot van de regering Di Rupo zijn de meningen over de index op dit moment verdeeld. Het meest agressief is Open VLD. De partij die het meest er tegen gekant is, in woorden toch, dat men aan de index raakt is de PS. Zij weet immers zeer goed dat de index een sociale verworvenheid is waar een belangrijk deel van haar electoraat aan gehecht blijft. De omvang van de verkiezingsnederlaag van PASOK in Griekenland heeft wel degelijk indruk gemaakt op de hoofdkwartieren van de sociaaldemokraten in Europa...

Maar de burgerij houdt zich niet bezig met de electorale geestestoestand van de PS. Zij is  vastbesloten om een einde te stellen aan de index, die ze als een Belgische anomalie beschouwt in vergelijking met andere Europese landen (Luxemburg terzijde gelaten waar de index ook nog bestaat).

Gerichte vergelijkingen

Merken we op dat de burgerij zeer nauwgezet de thema's uitkiest alvorens zij de bestaande situatie in België vergelijkt met die van andere landen. Zij wijst de index met de vinger, maar zwijgt in alle talen over  andere materies die trouwens ten zeerste aan te bevelen zijn om te vergelijken.

De wettelijk pensioenleeftijd bijvoorbeeld ligt in België op 65 jaar voor mannen en vrouwen (vroeger lag die op 60 jaar voor de vrouwen), terwijl de pensioenleeftijd in Frankrijk op 60 jaar lag en stelselmatig verhoogd zal worden tot 62 jaar als gevolg van de contra-hervormingen die door Sarkozy werden ingevoerd.

Een vermogensbelasting bestaat niet in België, terwijl die wel wordt toegepast bij onze Franse buren. De belastingscontrole in België botst vaak op het bankgeheim, terwijl in Frankrijk de belastingscontroleurs toegang hebben tot bankgegevens van de belastingsplichtigen. Noteer ook dat in België, bij een ten onrechte ontslagen vakbondsafgevaardigde, de rechtbanken nooit de herintegratie opleggen, terwijl dit in Frankrijk wel de regel is.

Vergelijkbare zaken selectief  uitkiezen om de publieke opinie te beïnvloeden en te manipuleren is blijkbaar een systematisch gebruikte methode door de patronale studiebureaus.

ACV: voorstander van een daling van de patronale sociale bijdragen

Op 26 juni verspreidde het ACV, als reactie op de verklaringen van Luc Coene, een verklaring waarin zij zeer terecht stelt tegen elke aantasting van de indexering van lonen en sociale uitkeringen te zijn.

Maar men wordt stil als men de volgende argumentatie leest: “Er bestaat een zeer goede oplossing om de competitiviteit van gevoelige sectoren te verbeteren tov de concurrentie: op een doeltreffende en billijke de sociale lasten verminderen, door het verlies aan inkomsten te compenseren door meer rechtvaardige bijdrage op de andere groepen van inkomens. Eigenlijk zijn het niet de lonen die te hoog zijn maar het zijn de loonlasten en dat komt omdat andere inkomsten niet op een correcte manier bijdragen. Het ACV pleit dus niet voor een verhoging maar wel voor een meer rechtvaardige verdeling van de fiscale lasten. Het ACV verwijst opnieuw naar de relancevoorstellen die het begin van de week heeft geformuleerd.”

Anders gezegd, het ACV spreekt zich uit voor een vermindering van de patronale sociale bijdragen aan de sociale zekerheid, en dit door de verwarring tussen belastingen en sociale uitkeringen volledig te behouden. Maar de bijdragen aan de sociale zekerheid zijn indirect loon. Trouwens, het beheer van de kassen van de sociale zekerheid zouxclusief in de handen moeten zijn van de werknemers en hun organisaties (vakbonden, mutualiteiten) en niet het voorwerp uitmaken van een tripartite beheer (werkgevers, regeringen, vakbonden).

De houding van het ACV is onaanvaardbaar: ze leidt immers regelrecht naar het leegmaken van de kassen van de sociale zekerheid en verschuift het indirect loon naar de belastingbetalers, t.t.z. naar de werkende klasse. De inkomsten van loontrekkenden worden belast tot de laatste cent, terwijl zelfstandigen en bedrijven enkel belast worden op hun aangegeven inkomsten.

ABVV: “Hoe de competitiviteit verbeteren?”

Gelukkig heeft het ABVV niet dezelfde positie ingenomen als het ACV wat betreft de sociale bijdrageverminderingen aan de sociale zekerheid. Maar net zoals het ACV zinkt het ABVV weg in het moerassige terrein van de competitiviteit. Het is een moerassig terrein omdat de competitiviteit verdedigen, de dood betekent van de collectieve verdediging van de werknemers en van de arbeidswetgeving.

Heel de strijd van de arbeidersbeweging, sinds het begin van het kapitalisme, bestaat uit een strijd voor de onttrekking van de verkoop van de arbeidskracht (de lonen) aan de wetten van de kapitalistische jungle, en aan de marktwetten die er er voor zorgen dat de werknemers tegen elkaar worden opgezet, door de concurrentie tussen de loontrekkenden te laten spelen en zo de lonen naar beneden te trekken.

Proberen de “kapitalistische economie te herlanceren” door “de competitiviteit te verbeteren” komt voor een vakbondsorganisatie neer kwakzalver te spelen om te proberen een ziek kapitalisme weer vlot te trekken. Dit is een zelfmoordpoging op het vlak van syndicale strategie.

De aanvaarding van de loonnorm tijdens de voorbije interprofessionele akkoorden heeft dit voldoende aangetoond. In plaats van een springplank te zijn voor sociale vooruitgang, is het IPA omgevormd in een keurslijf voor de sterke syndicale sectoren.

De vinger in het raderwerk van de competitiviteit steken is op termijn aanvaarden dat de lonen en arbeidsomstandigheden op de minst voordelige situatie worden gelijkgesteld. Het is niet onmogelijk dat het VBO een dezer de competitiviteit inroept om het einde van het interprofessioneel minimumloon te bepleiten want dit bestaat niet in Duitsland b.v.

Nood aan een nieuwe koers!

De grote zwakheid vandaag van de syndicale beweging in België komt niet door een gebrek aan gekwalificeerde technici (economisten, statistici, juristen, enz.). Haat grote zwakte is dat zij geen ideologisch kompas heeft en haar karretje aanhaakt aan de burgerlijke economische parameters.

Na de Eerste Wereldoorlog, toen de Belgische bourgeoisie instemde met de achturendag zonder loonsverlies op weekvlak, stelde niemand in de vakbonden zich de vraag te weten of dit “competitief” was. Geconfronteerd met de omverwerping van het kapitalistisch regime in Rusland en de onstuimige opgang van de revolutie in Duitsland, wou de burgerij het belangrijkste redden: haar politieke hegemonie in West Europa behouden, zelfs ten koste van (in haar ogen) buitensporige toegevingen: achturendag, algemeen stemrecht, schrapping van artikels in het strafwetboek die stakingen criminaliseerden, indexering van lonen en uitkeringen.

In juni 1936, toen de arbeiders in Frankrijk en België, door staking, het recht op betaalde veakntie afdwongen, was er niemand die zich de vraag stelde of dit “competitief” was. Uiteraard konden de patroons toen  zich niet inbeelden dat men werknemers moest gaan betalen die niet werkten, zelfs gedurende een week. Maar tijdens al deze grote gevechten, waarin de vakbeweging belangrijke overwinningen behaalde, was de krachtsverhouding tussen de sociale klassen beslissend. Niet de “competitiviteit” noch de “relance van de economie”, noch eender welk ander kapitalistisch lokmiddel.

“Ja maar, dit gaat de patroons niet behagen”, gaan sommigen zeggen, “ en trouwens zij zijn er niet mee akkoord”. Natuurlijk, geen enkele baas zal met plezier antikapitalistische maatregelen aanvaarden, enkel een doortastende strijd met concrete doelstellingen die beantwoorden aan de onmiddellijke objectieve noden van de werkenden, zal de bourgeoisie dwingen tot toegevingen. Bijvoorbeeld rond de eis van arbeidsduurvermindering tot 32 uur zonder loonverlies en met verplichte compenserende aanwervingen om zo de werkloosheid aan te pakken...

De wereld van de arbeid heeft vandaag nood aan een kompas, een programma met antikapitalistische hervormingen zoals dat door het ABVV werd aangenomen in de jaren '50.

Een actueel programma, aangevuld met ecologische, democratische, feministische en antiracistische eisen. Dit is niet enkel nodig voor de werkende bevolking, de loontrekkenden, maar eveneens voor het behoud van de planeet. Wat dit betreft illustreren de woedende reacties van Electrabel op de sluiting van de kerncentrales de actualiteit van bepaalde eisen uit het programma van het ABVV van de jaren '50: de nationalisering zonder schadeloosstelling van de productie en distributie van energie.

Op dit moment zijn we zover nog niet, en de agentschappen van de burgerij die de index verwensen “zetten banderilla's” (de pinnen van de toreador) zoals mijn Spaanse vriend zegt als hij niet over voetbal spreekt.

Maar de ideologische herbewapening rond een antikapitalistisch programma is onontbeerlijk. Zonder dit programma riskeert de vakbeweging, die in ons land nog steeds heel wat leden heeft, en die nog steeds een dam opwerpt tegen de kapitalistische barbarij, af te glijden tot  louter dienstbetoon , nog juist goed om pleisters te verdelen om de slachtoffers van de winsthonger te verzorgen.